Uluslararası bir bilim heyeti, evcil kedilerde görülen kanser türlerinin ilk detaylı genetik haritasını çıkararak tıpta yeni bir dönemin fitilini ateşledi. Yaklaşık 500 kediden alınan tümör örneklerinin DNA analizine dayanan çalışma, kedilerde en yaygın ölüm nedenlerinden biri olan kanserin gelişim süreçlerine dair karanlıkta kalan noktaları aydınlattı. Araştırma, kedilerdeki genetik mutasyonların insanlardaki kanser oluşumlarıyla paralel seyrettiğini ortaya koyarak, tıp dünyasına çift taraflı bir çözüm imkanı sundu.
Bilim dünyası kedi kanserlerinin genetik gizemini çözüme kavuşturdu
Kedilerde kanserin gelişim süreçlerine dair bugüne kadar edinilen bilgilerin oldukça sınırlı kalması, bu çalışmayı veterinerlik ve insan tıbbı açısından kritik bir eşiğe taşıdı. Araştırmanın liderliğini üstlenen Dr. Louise Van der Wayden, evcil kedilerin kanser genetiğinin bu çalışmaya dek tam bir "kapalı kutu" niteliği taşıdığını vurguladı. Van der Wayden, herhangi bir canlı türünde kanserin biyolojik temellerini anlamanın, evrensel ölçekte tüm türlerin sağlığına katkı sağlayacağını ifade etti.
İnsan ve kedi tümörleri arasındaki biyolojik benzerlikler tespit edildi
Cambridge merkezli Wellcome Sanger Enstitüsü tarafından koordine edilen uluslararası ekip, 13 farklı kedi kanseri türüyle ilintili yaklaşık bin gen üzerinde detaylı incelemelerde bulundu. Yapılan genetik taramalar sonucunda, kedilerde tümör büyümesine ve metastaza yol açan biyolojik mekanizmaların insanlardaki süreçlerle büyük oranda örtüştüğü saptandı. Özellikle kanseri tetikleyen genlerin her iki türde de benzer mutasyonlar sergilemesi, bilimsel verilerin ortak kullanımının önünü açtı.
Uzmanlar, evcil kedilerin özellikle "triple negatif" olarak adlandırılan meme kanseri türünün anlaşılmasında anahtar bir rol oynayacağını öngörüyor. İnsanlarda tedavisi zor olan bu alt türün kedilerde daha yüksek prevalans göstermesi, araştırmacılara yeni ilaç testleri ve tedavi protokolleri geliştirebilmeleri adına oldukça geniş bir veri havuzu ve örneklem imkanı tanıyor.
Paylaşılan yaşam alanları kanserin çevresel nedenlerine ışık tutuyor
Bugüne dek köpeklerin kanser genetiği üzerine yoğun çalışmalar yapılmış olsa da kediler bu bilimsel alanda uzun süre ihmal edilen bir taraf olarak kaldı. Ancak son bulgular, evcil hayvanların insanlarla paylaştığı çevresel koşulların kanser riskini nasıl şekillendirdiğine dair önemli ipuçları barındırıyor. Ontario Veteriner Koleji’nden Prof. Geoffrey Wood, evcil hayvanların insanlarla aynı fiziksel mekanları paylaşarak benzer dış etkenlere maruz kaldıklarına dikkat çekti.
Prof. Wood, bu durumun dünyadaki çevresel değişimlerin kanser risk faktörlerini nasıl etkilediğini anlamlandırmak ve etkin önleme stratejileri geliştirmek için benzersiz bir fırsat sunduğunu belirtti. Science dergisinde yayımlanarak literatüre giren bu geniş çaplı araştırma, türler arası genetik haritalama çalışmalarında yeni bir dönemin başlangıcı olarak kabul ediliyor.
