AYM, 7405 sayılı Spor Kulüpleri ve Spor Federasyonları Kanunu ile 5894 sayılı Türkiye Futbol Federasyonu Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikler kapsamında yer alan altı maddeyi norm denetimine tabi tuttu. Bu inceleme sonucunda, özellikle Tahkim Kurulu’nun oluşumuna ilişkin düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğu tespit edildi.
İptal edilen düzenlemede, “TFF Tahkim Kurulu üyeleri, yönetim kurulu tarafından seçilir ve görevlendirilen üyeler karar tarihinden itibaren en geç bir hafta içinde yemin ederek göreve başlar.” hükmü yer alıyordu. Söz konusu hükmün, kurulun bağımsızlığı ve tarafsızlığına zarar verdiği gerekçesiyle iptali talep edilmişti.
Düzenleme, tarafsızlık ve bağımsızlık tartışmalarını beraberinde getirdi
Futbol yargısının en üst kurulu olarak kabul edilen Tahkim Kurulu, TFF bünyesinde faaliyet gösteriyor ve futbolla ilgili uyuşmazlıklarda nihai karar mercii olarak görev yapıyor. Disiplin kurulları tarafından verilen kararlara yapılan itirazlar bu kurul tarafından incelenirken, kulüpler ile futbolcular, teknik direktörler, hakemler ve federasyon arasındaki uyuşmazlıklar da yine burada çözüme kavuşturuluyor.
Bu yönüyle Tahkim Kurulu’nun yapısı, futbol ekosisteminde yer alan tüm taraflar açısından büyük önem taşıyor. Kurulun kararlarının nihai olması ve başka bir yargı yolunun bulunmaması, bağımsızlık ve tarafsızlık ilkelerinin daha da kritik hale gelmesine neden oluyor.
AYM kararında, “adil yargılanma hakkı” vurgusu yaptı
Anayasa Mahkemesi, kararında Tahkim Kurulu’nun niteliğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Tahkim Kurulu, tahkim mercii. Kurulun çözmekle yetkili olduğu uyuşmazlıkların tarafları kulüpler, futbolcular, teknik direktörler, hakemler ve bu kişilerle TFF arasındaki uyuşmazlıklar.
Hüküm, futbolun tüm paydaşları arasında adil dengeyi sağlayacak güvenceleri içermiyor.
Kurallar kapsamında Tahkim Kurulu üyelerinin yönetim kurulu tarafından seçilmesinin bağımsız ve tarafsız mahkemede yargılanma hakkıyla bağdaştığı söylenemez.
Anayasa Mahkemesi açıklanan gerekçelerle kuralların Anayasa’ya aykırı olduklarına ve iptallerine karar vermiştir.”
Yüksek Mahkeme’nin bu değerlendirmesi, Tahkim Kurulu’nun mevcut yapısının adil yargılanma hakkı ile bağdaşmadığı yönündeki tartışmaları da hukuki zeminde netleştirmiş oldu. Kararla birlikte, TFF’nin Tahkim Kurulu üyelerini doğrudan belirleme yetkisi ortadan kaldırılırken, kurulun nasıl oluşturulacağına ilişkin yeni bir düzenleme yapılması gerekliliği doğdu.