Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) tarafından yayımlanan yeni rapor, küresel kanser vakalarının yaklaşık %40’ının, 30 temel risk faktörünün kontrol altına alınmasıyla engellenebileceğini ortaya koydu. 2022 yılındaki 18,7 milyon vaka üzerinde yapılan inceleme; sigara, alkol, enfeksiyonlar ve yanlış beslenmenin kanserin en büyük tetikleyicileri olduğunu kanıtladı.
Raporda özellikle mide, akciğer ve rahim ağzı kanserlerinin önlenebilir vakaların yarısını oluşturduğu vurgulanırken, 50 yaş altı bireylerde kolon kanserinin ölüm nedenleri arasında zirveye yükselmesi endişeleri artırdı.
Kemoterapiden daha etkili olabilir
2025 yılında yapılan araştırmalar, düzenli egzersizin kolon kanserinin tekrarlamasını önlemede maliyetli tedavilere oranla daha yüksek başarı sağladığını gösterdi. Onkolog Dr. Sue Hwang, her gün en az yarım saat hareket edilmesini öneriyor.
Spor salonuna gitmek şart değil; merdiven çıkmak, tempolu yürüyüş veya ağır alışveriş paketlerini taşımak da tümör büyümesini yavaşlatan inflamasyon düşürücü etki yaratıyor.
Akdeniz tipi beslenme ve bağırsak sağlığı
Uzmanlar, ultra işlenmiş gıdaların yarattığı inflamasyona karşı "Akdeniz Tipi" beslenme modelini öneriyor. Onkolog Dr. Daniel Landau’nun da desteklediği bu modelin temel taşlarınYağsız protein, taze sebze-meyve, tam tahıllar ve baklagiller. Kısıtlananması gerekenler, kırmızı et, rafine şeker, alkol ve paketli gıdalar şeklinde sıralandı.
Lifli gıdalar ve probiyotiklerin, bağırsak sağlığını koruyarak özellikle kolon ve yumurtalık kanseri riskini düşürdüğü belirtiliyor.
Erken tanı ve genetik farkındalık
Hastalığı oluşmadan engellemek mümkün olsa da, uzmanlar düzenli taramaların hayati önemini hatırlatıyor. Kolon kanseri için dışkıda kan gibi erken uyarıların takip edilmesi gerekiyor.
Dr. Thais Aliabadi, bireylerin aile öyküsü, meme yoğunluğu ve geçmiş biyopsi sonuçları gibi kişisel verilerini takip etmesinin, risk değerlendirmesinde kritik olduğunu vurguluyor. Lynch sendromu veya Polikistik Over Sendromu (PCOS) gibi durumların bilinmesi, tarama takviminin öne çekilmesini sağlayabiliyor.
