13 Kasım 1985'te Kolombiya'da Nevado del Ruiz Yanardağı patladığında, Armero kasabası haritadan silindi. Ancak bu felaket, binlerce ölümün arasından sıyrılan tek bir yüzle dünya hafızasına kazındı: 13 yaşındaki Omayra Sanchez. Çamur ve enkaz yığınları arasında 60 saat boyunca hayata tutunmaya çalışan küçük kızın bakışları, insanlığın teknolojik gücünün doğa ve bürokrasi karşısında ne kadar cılız kaldığının zamansız bir kanıtı oldu.
2 milyon yıllık uykudan gelen felaket: Armero'nun yok oluşu
Nevado del Ruiz, yüzyıllardır süren sessizliğini saatte 60 kilometre hızla ilerleyen devasa çamur akıntılarıyla (lahar) bozdu. Piroklastik akıntılar buzulları eriterek önüne kattığı her şeyi yutan bir balçık nehrine dönüştü. Armero kasabası dakikalar içinde bu karanlık yığının altında kaldı. Kurtarma ekipleri bölgeye ulaştığında, boynuna kadar çamurun içinde sıkışmış, bacakları evinin yıkıntıları ve muhtemelen ailesinin cansız bedenleri arasında kalmış Omayra ile karşılaştı.
60 saat süren dünya canlı yayını
Omayra, sıkıştığı o dar alanda 3 gün boyunca dünyanın gözü önünde yaşam mücadelesi verdi. Başucundaki gazetecilere şarkılar söyledi, onlarla şakalaştı ve kameraya bakarak ailesine veda mesajları gönderdi. Ancak su seviyesi yükseliyor, küçük bedeni hipotermi ve kangrenle savaşıyordu. Kurtarma ekiplerinin elinde onu o bataklıktan çekip çıkaracak bir vinç ya da suyu tahliye edecek bir pompa yoktu. Dünya, bir çocuğun yavaş yavaş ölüme gidişini televizyon ekranlarından "canlı" izledi.
"Annemi çok sevdiğimi söyleyin"
Omayra'nın son anları, sadece bir doğal afetin değil, aynı zamanda yönetimsel bir ihmalin de simgesiydi. Kurtarılamayacağı anlaşıldığında kendisine sadece içecek verildi ve elinden tutuldu. Gözleri kanlanıp teni siyaha dönerken bile nezaketini koruyan 13 yaşındaki çocuk, “Annemi çok seviyorum, onlara bunu söyleyin” dedikten sonra kalbi durdu. Kolombiya hükümeti, tahliye kararlarını zamanında almadığı ve gerekli ekipmanı bölgeye ulaştıramadığı için yıllarca ağır eleştirilerin hedefi oldu.
Nevado del Ruiz: Sessiz bir tehdit yeniden mi uyanıyor?
Bugün Ruiz Yanardağı, 500 bin kişinin yaşadığı bir bölgeyi hala tehdit etmeye devam ediyor. 2012'den bu yana artan sismik hareketlilik ve küresel ısınma nedeniyle çekilen buzullar, olası bir patlamada yeni laharların oluşma riskini artırıyor. Uzmanlar uyarıyor: Eğer geçmişin hatalarından ders çıkarılmaz ve acil önlemler alınmazsa, dünya yeni Omayra trajedilerine tanıklık edebilir.
