İran'da 28 Aralık 2025 tarihinde yerel para biriminin döviz karşısında değer kaybetmesiyle Tahran Büyük Çarşı'da esnafın öncülüğünde başlayan ve ülke geneline yayılan ekonomik temelli gösterilerin ardından, üniversiteler yeni bir protesto dalgasına sahne oluyor. En az 3 bin kişinin yaşamını yitirdiği olayların akabinde, başkent Tahran başta olmak üzere pek çok şehirdeki yükseköğretim kurumlarında öğrenciler hükümet aleyhine eylemler başlattı.
Üniversite kampüslerinde hükümet karşıtı sloganlar yükseliyor
Başkent Tahran'daki Şerif Teknoloji Üniversitesi kampüsünde yürüyen göstericilerin görüntüleri BBC tarafından teyit edilirken, bir diğer önemli eğitim kurumu olan Amir Kabir Teknoloji Üniversitesi'nde de öğrencilerin hükümet aleyhine sloganlar attığı belgelendi. Şehrin başka bir üniversitesinde oturma eylemi düzenlendiği öğrenilirken, ülkenin kuzeydoğusunda yer alan ikinci büyük şehir Meşhed'de de öğrencilerin "Özgürlük, özgürlük" ve "Öğrenciler, bağırın, haklarınız için bağırın" şeklinde seslerini yükselttiği aktarıldı. Günün ilerleyen saatlerinde farklı noktalarda da geniş çaplı gösterilerin yapıldığı ve yeni mitingler için çağrıda bulunulduğu kaydedildi.
Karşıt gruplar arasında arbede yaşandı
Ocak ayındaki kitlesel protestolarda hayatını kaybeden kişileri anmak üzere toplanan kalabalıklar hükümet karşıtı sloganlar atarken, eş zamanlı olarak hükümet yanlısı bir grubun da bölgede miting düzenlediği görüldü. İki topluluk arasında gerginlik tırmanarak arbedeye dönüştü. Eylemcilerin bir yandan kayıplarını andığı, diğer yandan ise ekonomik gidişatı protesto ettiği bu süreçte güvenlik önlemlerinin artırıldığı gözlendi.
Donald Trump askeri müdahale için on günlük süre verdi
Uluslararası arenada ise ABD ve İran arasındaki gerilim, askeri hareketlilikle birlikte tırmanmaya devam ediyor. Bölgedeki askeri varlığını tahkim eden ABD'de Donald Trump, sınırlı bir askeri saldırı seçeneğini masada tuttuğunu ifade etti. ABD ve Avrupa ülkeleri İran'ın nükleer silah geliştirme yolunda ilerlediği şüphesini taşırken, Tahran yönetimi bu iddiaları kesin bir dille reddediyor. Salı günü İsviçre'de bir araya gelen iki ülke yetkilileri, nükleer programın durdurulmasına yönelik müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini belirtse de Trump, bir anlaşmaya varılıp varılmayacağının veya askeri harekata başvurulup başvurulmayacağının "muhtemelen önümüzdeki 10 gün içinde" netleşeceğini açıkladı.
Protestolardaki can kaybına ilişkin veriler çelişiyor
Aralık 2025'te patlak veren olayların bilançosu hakkında farklı kurumlardan açıklamalar geliyor. İran Şehit ve Gaziler Vakfı, Adli Tıp Kurumu verilerine dayanarak, güvenlik güçleri ve siviller dahil olmak üzere en az 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini bildirdi. Buna karşın, ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), can kaybı sayısının 6 bin 713 olduğunu ve olaylar kapsamında 49 bin kişinin gözaltına alındığını kamuoyuna duyurdu.
