Rus İmparatorluğu’nun son döneminde sarayın en güçlü isimlerinden biri hâline gelen mystik Rasputin, hem Çar II. Nikolay ve Çariçe Aleksandra üzerinde etkisiyle hem de skandallarla dolu yaşamıyla tarihin en tartışmalı simalarından oldu. 1916’da aristokrat çevreler tarafından hedef alınan Rasputin’in ölümü, yalnızca bir suikast olayı değil; sinema ve edebiyatlara ilham veren bir destan hâline geldi.
Saraya giden yol: Köylüden kahine
Grigori Yefimovich Rasputin, 1869’da Sibirya’da doğdu ve dinî deneyimiyle kısa sürede ün kazandı. Romanov ailesinin tek varisi Aleksey’nin hemofili rahatsızlığına iyi geldiğine inanılması, onu Çariçe Aleksandra’nın güvenilir danışmanı yaptı. Zamanla saray içinde etkisi büyüdü ve aristokrat çevrelerin rahatsızlığını çekti.
Zehir dâhil her şey denendi
12 Aralık 1916 gecesi Prens Felix Yusupov ve diğer suikastçılar Rasputin’i faklı bir odaya yemeye davet etti. Masada bulunan kek ve şarap siyanürle zehirlendi; fakat Rasputin’in beklenildiği gibi zehir etkisiyle ölmediği anlatılır. Bazı tarihsel anlatılara göre siyanüre karşı direncinin olduğu ya da zehirin etkisiz kaldığı iddia edilir.
Kurşunlar ve kaçış
Zehir işe yaramayınca suikastçılar silahlara yöneldi. Rasputin’e ateş açıldı; vücudunda birden fazla kurşun yarası bırakıldı. Yaralı halde kaçmaya çalıştığı sırada dahi hayatta kaldığı ileri sürülür. Suikastçılar onu sersemlemiş bulduktan sonra vücudunu halıya sarıp Neva Nehri’ne attı.
Neva Nehri ve otopsi bulguları
Rasputin’in cesedi Neva Nehri’nden çıkarıldığında otopside ciğerlerinde su bulunması, ölümünün boğularak gerçekleştiğine işaret etmez; bu da saldırıdan önce kurşun yaraları sebebiyle öldüğüne dair görüşleri güçlendirir. Bu olay, Rasputin’in “ölmeye direnen adam” efsanesini pekiştirdi.
Grigori Rasputin’in ölümü, tarihçiler arasında hâlâ tartışma konusu olmayı sürdürüyor. Ölümü, sıradışı hayatıyla birleşince efsaneleşti ve magazin etkisi yaratan bir mit hâline dönüştü. Saraydaki nüfuzu, skandallarla dolu ilişkileri ve ölümündeki dramatik ayrıntılar, onun tarihsel simge olarak anılmasına neden oldu.
