İngiltere'nin kuzeyinde, River Wear (Wear Nehri) kıyısındaki Offerton bölgesinde yürütülen kazı çalışmaları, Roma Britanya’sına dair bilinenleri temelinden sarsacak bir keşfe sahne oldu. Arkeologlar, nehir kıyısında silah ve aletleri bilemek için kullanılan 800’den fazla bileği taşı buldu. Toprak altında binlercesinin daha olduğu tahmin edilen bu buluntu, bölgenin Roma İmparatorluğu için kritik bir üretim üssü olduğunu ortaya çıkardı.
Roma ordusunun bileme merkezi
Roma ordusundaki her askerin silahını keskin tutmak için ihtiyaç duyduğu bileği taşları, o dönem imparatorluğun her yerinde yaygındı. Ancak bugüne kadar tüm Britanya Adaları genelinde sadece 250 adet bileği taşı bulunmuştu. Durham Üniversitesi'nden proje lideri Gary Bankhead, tek bir sahada 800 adet bulmanın "şaşırtıcı" olduğunu belirterek, bunun Kuzeybatı Avrupa’daki en büyük toplu buluntu olduğunu vurguladı.
Araştırmacılar, nehrin kuzey kıyısından çıkarılan kumtaşlarının nehir üzerinden düz olan güney kıyıya taşındığını ve burada seri şekilde bileği taşına dönüştürüldüğünü düşünüyor. Bulunan taşların tamamının hasarlı veya üretim artığı olması, sağlam olanların ticaret ve askeri kullanım için imparatorluğun dört bir yanına gönderildiği tezini güçlendiriyor.
Sunderland ilk kez Roma haritasına girdi
Keşfin en dikkat çekici yönlerinden biri de Sunderland şehrinin tarihini değiştirmesi. Hadrian Duvarı'nın sadece 16 kilometre güneyinde yer almasına rağmen, bugüne kadar Sunderland'de Roma varlığına dair somut bir kanıt bulunamamıştı. Bankhead, "Bu keşif, Sunderland’i ilk kez Roma haritasına yerleştiriyor," dedi.
Ayrıca nehir yatağında bulunan 11 taş çapa, buranın sadece bir fabrika değil, aynı zamanda deniz aşırı ticarete imkan veren gelişmiş bir liman ve lojistik merkezi olduğunu gösteriyor.
"Sunderland’in üretim genleri Roma’ya dayanıyor"
Sunderland Belediye Meclis Başkanı Michael Mordey, şehrin gemi, kömür, cam ve otomobil üretimiyle bilinen sanayi geçmişine atıfta bulunarak şunları söyledi:
"Bu çalışma, bugün olduğumuz sanayi şehrini şekillendiren çok daha eski bir üretici neslini ortaya çıkardı. Bu keşif, Sunderland'in Roma İmparatorluğu'ndaki rolüne dair yepyeni bir ışık tutuyor."