Rusya Federasyonu, popüler mesajlaşma uygulaması Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’a yönelik kapsamlı bir adli inceleme başlattığını ilan etti. Devlet kontrolündeki medya organları Rossiyskaya Gazeta ve Komsomolskaya Pravda’nın aktardığı bilgilere göre, Durov hakkında “terör faaliyetlerine aracılık etmek” suçlamasıyla cezai soruşturma yürütülüyor. Rus makamları, platformun yasa dışı içeriklerin kaldırılmasına yönelik binlerce talebi yanıtsız bıraktığını ve güvenlik birimleriyle iş birliği yapmaktan kaçındığını iddia ediyor.
Federal Güvenlik Servisi ağır suçlamalarda bulundu
Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) tarafından paylaşılan verilerde, Telegram’ın 2022 yılından bu yana 153 binden fazla suç eyleminde araç olarak kullanıldığı öne sürüldü. Bu vakaların 33 bininin doğrudan sabotaj, terör ve radikal aşırılıkçı faaliyetlerle ilintili olduğu iddia ediliyor. Güvenlik birimleri ayrıca, Mart 2024’te gerçekleşen ve 145 kişinin yaşamını yitirdiği Crocus City Hall baskını ile Darya Dugina ve General Igor Kirillov’a yönelik suikastlarda platformun kullanıldığını savunuyor. Söz konusu iddialar henüz bağımsız kaynaklarca teyit edilmiş değil.
İçerik kaldırma taleplerinin yanıtsız kaldığı iddia ediliyor
Rusya’nın medya denetim organı Roskomnadzor, Pavel Durov’un “yasa dışı içerik” kategorisindeki 150 bini aşkın silme talebine karşılık vermediğini ileri sürdü. Devlet basınında yer alan değerlendirmelerde Durov, Rus resmi makamlarıyla koordineli çalışmayı reddetmekle ve “hibrit savaş şartlarında düşman unsurlara destek sağlamakla” itham ediliyor. Bu durum, Rusya doğumlu girişimcinin 2014 yılında VK platformundaki muhalif grupları kapatmayı reddederek ülkeyi terk etmesiyle başlayan gerilimli süreci yeniden tırmandırdı.
Durov ve Kremlin arasındaki geçmişe dayalı gerilim
2014’te kullanıcı verilerini paylaşmadığı için Rusya’dan ayrılarak Dubai’ye yerleşen Durov’un, ilerleyen yıllarda Kremlin ile ilişkilerinin yumuşadığına dair veriler kamuoyuna yansıdı. Ünlü girişimcinin 2015 ile 2021 yılları arasında Rusya’ya 50’den fazla ziyaret gerçekleştirdiğini aktarıldı. Durov ise Rusya’nın platforma yönelik baskılarını eleştirmeyi sürdürerek, serbest rekabetin engellenmesinin iletişim güvenliğini temelden sarstığını ifade etti.
Platformun erişim hızı ve özellikleri kısıtlanıyor
Rus hükümeti, Telegram üzerindeki teknik baskısını son dönemde belirgin şekilde artırdı. Ağustos 2025’te uygulamanın arama fonksiyonlarına sınırlama getirilirken, Şubat 2026 itibarıyla veri trafiği Roskomnadzor tarafından yüzde 55 oranında yavaşlatıldı. Bu müdahale, bazı bölgelerde uygulamaya erişimi fiilen imkansız hale getirdi. Durov, bu kısıtlamaların amacının kullanıcıları devlet denetimindeki “Max” adlı uygulamaya zorlamak olduğunu iddia ederken; yetkililer, yerli uygulamanın sadece kamu hizmetlerine erişim kolaylığı sağladığını savunuyor.
Fransa’daki yargı süreci ve uluslararası denetim baskısı
Pavel Durov, Ağustos 2024’te Paris yakınlarında gözaltına alınmış; çocuk istismarı içeriklerinin yayılmasına aracılık, kara para aklama ve adli makamlarla iş birliği yapmama suçlamalarıyla karşı karşıya kalmıştı. 5 milyon euro kefaletle serbest bırakılan Durov’un seyahat kısıtlaması Kasım 2025’te kaldırılsa da Fransa’daki soruşturması devam ediyor. Bu baskıların ardından Telegram, Avrupa’daki kolluk kuvvetlerinin taleplerine daha hızlı yanıt vermeye başladı ve 2025 yılı içinde 34 milyondan fazla grup ile kanalı kapattığını duyurdu.
Sosyal medya ağlarına yönelik yasaklar genişliyor
Ukrayna operasyonu sonrası dijital dünyada sıkı bir denetim politikası izleyen Rusya; Facebook ve Instagram’ı 2022’de, Signal’ı 2024’te, Snapchat ve FaceTime’ı ise 2025 sonunda kısıtladı. Şubat 2026’da WhatsApp tamamen engellenirken, Telegram aylık 90 milyonu aşkın kullanıcısıyla ülkede hala en yaygın kullanılan mecralar arasında yer alıyor. Uzmanlar, platforma yönelik bu son hamlelerin, olası bir seferberlik kararı sonrası doğabilecek toplumsal tepkilerin organize edilmesini engelleme amacı taşıyabileceğini öngörüyor.
