Spor

Türk futbolunun ilk adımı: Siyah Çoraplılar

Müslüman Türk gençlerinin futbol oynamasının engellendiği bir dönemde kurulan Siyah Çoraplılar, bugün milyonları peşinden sürükleyen Türk futbolunun başlangıcı olabilir mi?

Türkiye'de futbolun kökenleri 19. yüzyılın sonlarında İzmir ve İstanbul'daki azınlıkların ve İngiliz ailelerin kendi aralarında oynadığı müsabakalara dayanıyor. Ancak o dönemde Müslüman Türk gençlerinin futbol oynaması, sosyal ve siyasi nedenlerle hoş karşılanmıyor, hatta yasaklı bir faaliyet olarak görülüyordu. Bu baskıcı ortama rağmen bir grup Türk gencinin "Siyah Çoraplılar" ismiyle başlattığı girişim, bugün devasa bir endüstriye dönüşen Türk futbolunun miladı olarak kabul ediliyor.

1901: Gizli bir cemiyet gibi kurulan ekip

Türklerin ilk futbol takımı, 1901 yılında İstanbul Kadıköy’de Reşat Danyal, Fuat Hüsnü Kayacan ve arkadaşları tarafından kuruldu. O dönemki hafiye takibinden kaçınmak amacıyla takımın adı İngilizce olarak "Black Stockings FC" (Siyah Çoraplılar Futbol Kulübü) seçildi. Bu isim tercihi, hem dönemin İngiliz futbol ekolüne duyulan hayranlığın hem de faaliyetleri gizleme çabasının bir yansımasıydı.

İlk maç ve hızlı dağılış

Black Stockings FC, tarihteki ilk ve tek maçını bir Rum takımıyla yaptı. Papazın Çayırı (bugünkü Fenerbahçe Şükrü Saracoğlu Stadyumu’nun bulunduğu bölge) olarak bilinen alanda oynanan karşılaşmada, Türk gençleri sahadan 5-1 mağlup ayrıldı. Maçın bitiş düdüğüyle birlikte hafiyelerin sahaya girmesi ve oyuncuların kaçmaya başlaması, kulübün ömrünün sadece tek bir maç sürmesine neden oldu. Kulübün kurucularından bazıları sürgüne gönderilirken, bazıları da çeşitli cezalara çarptırıldı.

Beşiktaş, Galatasaray ve Fenerbahçe’ye giden yol

Black Stockings FC’nin bu kısa ömürlü girişimi, Türk gençlerinin futbol tutkusunu söndürmek yerine daha organize bir yapıya bürünmesine zemin hazırladı. 1903 yılında Beşiktaş Bereket Jimnastik Kulübü (başlangıçta jimnastik odaklı), 1905 yılında Ali Sami Yen önderliğinde Galatasaray ve 1907 yılında Fenerbahçe Spor Kulübü’nün resmi olarak kurulmasıyla Türk futbolu kurumsal kimliğine kavuştu. Black Stockings FC, başarısından ziyade, imkansızlıklar içindeki bir öncü olması nedeniyle spor tarihindeki yerini "ilk" sıfatıyla korumaya devam ediyor.