Rusya ile dört yıldır süren topyekûn savaşın yarattığı yıkım, sadece cephe hatlarını değil Ukrayna'nın demografik geleceğini de tehdit ediyor. Bağımsız kaynakların ölü sayısının 100 bin eşiğini çoktan aştığını belirttiği bu süreçte, Kiev yönetimi ulusun genetik devamlılığını sağlamak için biyolojik bir kalkan oluşturuyor. Ocak 2026 itibarıyla tam kapasiteyle devreye giren devlet destekli programa katılan 35 yaşındaki Ulusal Muhafız üyesi Maxim, sürecin stratejik önemini şu sözlerle özetliyor: "Askerlerimiz ölüyor, Ukrayna'nın gen havuzu yok oluyor. Bu sadece benim babalık şansım değil, ulusun hayatta kalma meselesi."
Ölüm sonrası üreme hakkı
Programın en dikkat çeken ve daha önce etik tartışmalara yol açan kısmı ise ölüm sonrası haklar üzerine şekilleniyor. Ukrayna Parlamentosu, halktan gelen yoğun talepler üzerine yasada kritik bir değişikliğe gitti. İlk taslakta askerin ölümü halinde örneklerin imha edilmesi öngörülürken, yeni düzenlemeyle askerin sağlığında yazılı onay vermesi şartıyla, hayatını kaybetse dahi eşine bu örnekleri kullanarak çocuk sahibi olma hakkı tanındı. Devlet, bu biyolojik materyalleri ölümden sonraki 3 yıl boyunca ücretsiz saklamayı taahhüt ederek ailelerin geleceğini güvence altına alıyor.
Demografik çöküşe karşı son kale
Ukrayna aslında savaş öncesinde de düşük doğum oranları ve yaşlanan nüfusla boğuşan bir ülkeydi. Savaşla birlikte milyonlarca kadının mülteci olarak ayrılması ve en verimli yaştaki genç erkeklerin cephede yitirilmesi, ülke nüfusunu geri dönülemez bir eşiğe yaklaştırdı. Batılı istihbarat raporları, Ukrayna'nın gerçek askeri kaybının resmi olmayan tahminlere göre 140 bin civarında olabileceğini öngörürken, bu program bireysel bir haktan ziyade ulusal bir beka stratejisi olarak görülüyor.
Devletten tam finansmanlı hücre dondurma
2022'de özel kliniklerin gönüllü girişimiyle başlayan uygulama, 2025'te devlet bütçesinden fonlanan resmi bir programa dönüştü. Program kapsamında aktif görevdeki erkek ve kadın askerler; tıbbi muayene, hücre toplama ve dondurma işlemlerinden tamamen ücretsiz yararlanıyor. Saklama süresi sıkıyönetim boyunca ve savaş bittikten sonraki altı ay boyunca devlet güvencesinde kalacak. Ukrayna için bu hamle, cephedeki kayıplara rağmen yarınları fiziksel olarak garanti altına alma çabası olarak değerlendiriliyor.
