AK Parti milletvekillerinin imzasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığına sunulan "Sosyal Hizmetler Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi", toplumun farklı kesimlerini ilgilendiren köklü değişimleri beraberinde getiriyor. Sosyal medya platformlarına yönelik yaş sınırından ebeveyn izinlerinin uzatılmasına kadar pek çok kritik maddeyi içeren teklif, aile yapısının güçlendirilmesini ve çocukların dijital dünyadaki güvenliğinin sağlanmasını hedefliyor.
Anne ve babaların yasal izin sürelerinde artışa gidiliyor
Hazırlanan teklif kapsamında Devlet Memurları Kanunu’nda önemli bir değişikliğe gidilmesi öngörülüyor. Kadın memurların mevcut 8 haftalık ücretli doğum sonrası izin süresi 16 haftaya yükseltiliyor. Böylece kadın memurlara doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta olmak üzere toplamda 24 haftalık analık izni hakkı tanınıyor. Ayrıca, sağlık durumunun elverişli olduğunu doktor raporuyla belgeleyen kadın memurlar, doğum öncesi izinlerinin bir kısmını doğum sonrasına aktarabilecek; bu aktarılabilir süre de bir hafta artırılacak.
Erkek memurlar için de iyileştirme içeren düzenleme, babalık iznini 10 güne çıkarıyor. Öte yandan, koruyucu aile modelini teşvik etmek amacıyla, eşiyle birlikte veya tek başına koruyucu aile olan memurlara, çocuğun teslim edildiği tarihten itibaren 10 günlük izin hakkı verilecek.
Sosyal medya kullanımı için 15 yaş sınırı getiriliyor
Teklifin en dikkat çekici maddelerinden biri, çocukların dijital ortamlardaki güvenliğini korumaya yönelik hazırlanan sosyal medya yasağı oldu. Düzenleme ile 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya platformlarına erişimi ve kullanımı sınırlandırılıyor. Bu adımın, çocukların gelişim süreçlerini olumsuz etkileyebilecek içeriklerden korunması amacıyla atıldığı belirtiliyor.
Koruyucu ailelere yönelik sosyal güvenlik desteği sağlanıyor
Sosyal Hizmetler Kanunu’nda yapılacak değişiklikle, koruyucu ailelerin sosyal güvencelerini artırmak hedefleniyor. Sosyal güvencesi bulunmayan koruyucu ailelerin isteğe bağlı sigorta primleri devlet tarafından desteklenecek. Buna göre, koruyucu aile sözleşmesi süren ve ayda 30 günden az çalışan bireylerin isteğe bağlı sigorta primleri, belirlenen alt sınır üzerinden hesaplanarak aylık ödemelerine ilave edilecek. Bu destek, ilgili kişinin eşinin vefat etmesi durumunda da kesintisiz devam edecek.
Devlet korumasındaki gençlerin istihdam şartları netleşiyor
Kamu kurumlarında devlet koruması altında yetişen gençlerin istihdam edilmesi süreci daha somut kriterlere bağlanıyor. Hak sahibi olabilmek için; en az 5 yıl kuruluş bakımı veya koruyucu aile modelinden yararlanmış olmak, reşit olduğunda bu hizmetlerden faydalanıyor olmak ve 14 yaşından itibaren 90 günden fazla izinsiz kuruluştan ayrılmamış olmak gibi şartlar aranacak. Ayrıca adayların en az ortaöğretim mezunu olması ve 30 yaşından gün almamış olması gerekecek.
Kamu kurumları, toplam dolu kadrolarının binde biri oranında bu gençlere istihdam alanı açmakla yükümlü olacak. Özel sektörde bu kapsamdaki gençleri çalıştıran işverenlerin ise sigorta primlerinin tamamı 5 yıl boyunca Hazine tarafından karşılanacak.
Darülaceze bağışlarına vergi muafiyeti ve denetim mekanizmaları geliyor
Gelir Vergisi Kanunu’nda yapılacak düzenleme ile Darülaceze’ye yapılacak gıda, temizlik, giysi ve yakacak yardımları vergi istisnası kapsamına alınacak. Diğer yandan, 65 yaş aylığı gibi sosyal yardımlarda usulsüzlük tespit edilmesi durumunda, ödenen tutarlar kanuni faiziyle geri tahsil edilecek ve ilgililer hakkında adli işlem başlatılacak.
Yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında güvenliğin ve hizmet kalitesinin artırılması amacıyla "Merkezi İzleme Sistemi" kurulacak. Yazılım destekli kamera sistemleriyle elde edilen veriler, adli bir durum oluşmaması halinde 2 yıl sonra silinecek ve mahkeme kararı olmaksızın üçüncü şahıslarla paylaşılmayacak.
Aile yanında bakım ve ekonomik destek modeli güçleniyor
Yeni eklenen "Sosyal ve Ekonomik Destek" başlığı ile çocukların yurtlarda kalması yerine, öz aileleri veya yakınlarının yanında desteklenmesi öncelikli hale getiriliyor. Bu kapsamda yükseköğrenime devam eden gençler, 25 yaşını doldurana kadar devlet desteğinden yararlanmaya devam edebilecek. Ancak, haksız yere destek aldığı tespit edilen kişilere ödenen meblağlar devlet tarafından rücu edilecek.
Özel sosyal hizmet kuruluşlarında yöneticilerin hizmet alanlara yönelik fiziksel, cinsel veya ekonomik zarar veren eylemlerden dolayı kovuşturmaya uğraması durumunda, valilikler davanın sonuna kadar ihtiyati tedbir alma yetkisine sahip olacak.