Ocak 2025’te gerçekleştirilen bilimsel çalışmalar, Antarktika’nın ekstrem soğuk barındıran derinliklerine dair yerleşik kanıları değiştiren bir gelişmeye sahne oldu. Bilim insanları, bölgedeki deniz yaşamı açısından kritik bir bulgu olarak nitelendirilen üç ila dört metre uzunluğundaki bir "sleeper" (uykucu) köpekbalığını görüntülemeyi başardı. Associated Press tarafından aktarılan bilgilere göre, uzmanlar uzun yıllar boyunca bu denli düşük sıcaklıktaki sularda köpekbalıklarının yaşamını sürdüremediği görüşünü savunuyordu. Ancak kameralara yansıyan dev canlı, bu teoriyi yeniden tartışmaya açtı.
Araştırmacılar bölgede bu büyüklükte bir canlıyla karşılaşmayı beklemiyordu
Keşfe dair değerlendirmelerde bulunan araştırmacı Alan Jamieson, Antarktika sularında bir köpekbalığına rastlamanın şaşırtıcı olduğunu ifade etti. Jamieson, gözlemlerini "Antarktika’da köpekbalığı görmeyi beklemiyorduk. Üstelik oldukça büyük bir birey" sözleriyle aktardı. Kaydedilen görüntülerde, köpekbalığının yanı sıra deniz tabanında hareketsiz duran ve bölgede varlığı daha önceden bilinen vatoz benzeri bir "skate" türü de yer aldı.
Kayıtlar Güney Shetland Adaları açıklarında ve dondurucu sıcaklıkta alındı
Söz konusu keşif, Antarktika Yarımadası yakınlarında konumlanan Güney Shetland Adaları açıklarında gerçekleştirildi. Minderoo-UWA Derin Deniz Araştırma Merkezi’ne ait su altı kameraları, su sıcaklığının 1,27 derece ölçüldüğü 490 metre derinlikte bu önemli kaydı gerçekleştirdi. Batı Avustralya Üniversitesi bünyesindeki merkezde kurucu direktör olarak görev yapan Jamieson, Antarktika Okyanusu’nda daha önce bu türe dair hiçbir resmi kayıt bulamadığını vurguladı.
Bilim dünyası bu kadar güneyde ilk kez köpekbalığı tespit etti
Charles Darwin Üniversitesi’nde görevli biyolog Peter Kyne, tespit edilen konumun bugüne kadar bir köpekbalığının kaydedildiği en güney nokta olduğunu teyit etti. Uzmanlar, okyanus sıcaklıklarındaki artışın bu canlıların daha soğuk olan güney sularına yayılmasına yol açabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Bununla birlikte, bölgenin izole yapısı nedeniyle türlerin dağılımındaki değişimlere dair verilerin oldukça sınırlı olduğu ifade ediliyor. Araştırmacılar, uykucu köpekbalıklarının aslında uzun süredir bu sularda yaşıyor olabileceğini ancak bugüne kadar tespit edilememiş olma ihtimalini de değerlendiriyor.
Köpekbalığı yaşam alanı olarak en sıcak su katmanını tercih ediyor
Bilim insanları, canlının yaklaşık 500 metre derinlikte bulunmasını, bu seviyenin farklı su katmanları arasındaki en yüksek sıcaklığa sahip bölge olmasıyla açıklıyor. Antarktika Okyanusu’nun 1000 metre derinliğe kadar olan kısmının tuzluluk ve sıcaklık farkları nedeniyle yoğun bir katmanlı yapıya sahip olduğu biliniyor. Bölgedeki köpekbalıklarının temel besin kaynağının ise dev kalamar ve balina gibi deniz canlılarının leşleri olduğu tahmin ediliyor.
Zorlu iklim şartları gözlem süresini kısıtlıyor
Antarktika’nın derin sularında yürütülen bilimsel çalışmalar, bölgedeki ağır doğa koşulları nedeniyle sadece Aralık ve Şubat ayları arasındaki yaz döneminde yapılabiliyor. Alan Jamieson, yılın çok büyük bir bölümünde gözlem imkanı bulunmadığı için bu tarz beklenmedik keşiflerin ortaya çıkabildiğine dikkat çekti.