LinkedIn, Indeed ve Kariyer.net gibi platformlar, son yıllarda iş arayanların umut bağladığı yerler olmaktan çıkıp birer "hayalet şehir" haline gelmeye başladı. Özellikle büyük ölçekli ve prestijli firmaların sürekli ilan açmasına rağmen başvurulara yanıt vermemesi, hatta CV’leri dahi görüntülememesi tesadüf değil. Yapılan araştırmalar, firmaların bu ilanları birer pazarlama ve veri toplama aracı olarak kullandığını kanıtlıyor. İş dünyasında yükselen bu yeni trend, adaylarda "yetersizlik" hissi yaratsa da, aslında sorun adaylarda değil, sistemin işleyişinde.
"Ghost Jobs" (Hayalet İlanlar) nedir?
Hayalet ilan, bir şirketin aktif olarak birini işe almaya niyeti olmadığı halde yayında tuttuğu iş ilanlarına denir. 2025 ve 2026 verilerine göre, her 4 iş ilanından 1’i bu kategoriye giriyor. Şirketlerin bu yönteme başvurmasının 4 temel stratejik nedeni var:
-
Büyüme İllüzyonu: Şirketler yatırımcılara ve rakiplerine "sürekli büyüyoruz, yeni ekipler kuruyoruz" mesajı vermek için bu ilanları açık tutuyor.
-
Yedek Kulübesi Oluşturma: Şirket bugün birini aramıyor olabilir ama 6 ay sonra bir ihtiyaç doğduğunda elinin altında hazır bir CV havuzu olmasını istiyor.
-
Maaş Benchmarking: Pazardaki yeteneklerin hangi maaş beklentisinde olduğunu ve sektördeki beceri eğilimlerini ölçmek için "yem" ilanlar açılıyor.
-
Mevcut Çalışana Mesaj: Aktif ilanlar, mevcut çalışanlara "yeriniz doldurulabilir" mesajı vererek performans baskısı kurmak için bir silah olarak kullanılabiliyor.
Neden CV’niz bile indirilmiyor?
Birçok aday, başvurusunun "Görüntülendi" statüsüne bile geçmemesinden yakınıyor. Bunun arkasında genellikle ATS (Aday Takip Sistemleri) adı verilen yapay zeka yazılımları yatıyor. Büyük firmalar günde binlerce başvuru alıyor. Eğer özgeçmişinizde ilanla eşleşen spesifik anahtar kelimeler yoksa, başvuru daha insan kaynakları uzmanının ekranına düşmeden yazılım tarafından eleniyor. Hatta bazen, ilan sadece "şirket içi bir terfiyi" resmileştirmek için prosedür gereği açılıyor ve dışarıdan gelen hiçbir başvuruya bakılmıyor.
Sahte ilanlar ve veri avcılığı
İşin bir de karanlık yüzü var: Dolandırıcılık. Özellikle 2026 yılında artış gösteren sahte LinkedIn sayfaları, büyük şirketlerin logolarını kullanarak profesyonellerin telefon, e-posta ve adres bilgilerini topluyor. Bu veriler daha sonra reklam şirketlerine satılıyor ya da kimlik hırsızlığı için kullanılıyor. Uzmanlar, "Hemen işe alım", "Çok yüksek maaş" ve "Düşük kriterler" sunan, şirket sayfasında doğrulanmamış ilanlara karşı dikkatli olunması gerektiğini vurguluyor.
Hayalet ilanlar nasıl ayırt edilir?
Gerçekten işe alım yapan bir ilanı "hayalet" olanından ayırmak için şu ipuçlarına dikkat edebilirsiniz:
-
İlanın Süresi: Bir ilan 30 günden fazladır yayındaysa ve sürekli "yeniden paylaşıldı" (reposted) ibaresi görüyorsanız, bu büyük ihtimalle bir hayalet ilandır.
-
Şirketin Kendi Sayfası: LinkedIn'de gördüğünüz ilanın aynısı şirketin resmi web sitesindeki "Kariyer" bölümünde yoksa şüpheyle yaklaşın.
-
Aşırı Genel Tanımlar: Görev tanımı çok muğlak ve "herkes başvurabilir" imajı çiziyorsa, bu bir veri toplama ilanı olabilir.