Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye ekonomisindeki fiyat hareketlerini mercek altına aldığı kapsamlı yeni bir analiz yayımladı. Kurum tarihinde Türkiye için bir ilk olma özelliği taşıyan bu çalışmada, hizmet enflasyonu ile döviz kuru arasındaki ilişki detaylıca incelenirken, mal ve hizmet fiyatlarının ekonomik şoklara verdiği farklı tepkiler ortaya konuldu. Analiz, Türkiye'deki hizmet enflasyonunun hem geçmiş verilerle hem de dünya genelindeki örneklerle kıyaslandığında oldukça farklı bir seyir izlediğini kanıtladı.
Hizmet enflasyonunda sıra dışı atalet
Rapor, Türkiye'deki hizmet fiyatlarının kur şokları karşısında mallara oranla daha dirençli bir duruş sergilediğini ancak bu durumun çok daha kalıcı bir enflasyonist yapıya yol açtığını gösteriyor. IMF uzmanları, söz konusu fiyat artış hızının ve beraberinde getirdiği ataletin, uluslararası standartlara ve Türkiye'nin ekonomi geçmişine göre "sıra dışı" bir seviyede bulunduğunun altını çizdi.
Kur şoklarının mal ve hizmetler üzerindeki asimetrik etkisi
Yapılan teknik analizde, döviz kurlarında meydana gelebilecek 10 puanlık bir artışın piyasaya yansımaları rakamlarla ifade edildi. Buna göre, olası bir kur şokunun mal enflasyonunu yaklaşık 5 puan yukarı çektiği görülürken, aynı etkinin hizmet enflasyonunda 1 puan seviyesinde kısıtlı kaldığı saptandı. Ayrıca, kur geçişkenliğinin zamanlamasına dair veriler paylaşılarak, altı aylık bir süreçte geçişkenlik oranının mallarda yüzde 45, hizmet sektöründe ise yüzde 20 olduğu ve bu süre zarfında kur etkisinin büyük oranda tamamlandığı bildirildi.
Geçişkenlik etkisinde 2021 sonrası değişim
IMF tarafından hazırlanan çalışmada, enflasyonist süreçlerin tarihsel gelişimi de ele alındı. Uzmanlar, 2021 yılı öncesindeki dönemde özellikle mal fiyatları üzerindeki kur geçişkenliğinin bugünkü seviyelere kıyasla çok daha düşük bir seyir izlediğini belirtti. Raporda ayrıca, döviz kuru istikrarının genel enflasyon üzerindeki belirleyici gücünün zamanla evrildiği ve bu etkinin hizmetler ile mallar arasında dengesiz bir şekilde dağıldığına vurgu yapıldı.