TZOB Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayında havuç ve maydanoz gibi temel ürünlerin üreticiden markete gelene kadar yaklaşık 4 kat pahalandığını açıkladı. Ocak ayının zam şampiyonu kabak olurken, yumurta ve pırasa fiyatlarında ise düşüş kaydedildi.
41 üründen 33'üne zam
Ocak ayı fiyat analizlerini açıklayan Şemsi Bayraktar, üretici ile market arasındaki uçurumun derinleştiğini vurguladı. Araştırma sonuçlarına göre, 41 temel gıda ürününün 33’ünde fiyatlar yükselirken, aracı farkının en yüksek olduğu ürün havuç oldu.
Havuç ve maydanozda rekor makas
Üretici ve market fiyatları arasındaki uçurum, bazı ürünlerde yüzde 278’e ulaştı. Tarlada 10,5 TL iken markette 39,7 TL’ye (3,8 kat fark). Maydanoz, üreticide 5,57 TL iken raflarda 20,92 TL’ye çıktı. Pırasa ve marulda ise yaklaşık 3,3 katlık farkla tüketiciye ulaştı.
Kabak zirvede, kuru fasulye inişte
Piyasada fiyat hareketliliği en çok sebze grubunda hissedildi. Marketlerde fiyatı en çok artan ürün yüzde 67,2 ile kabak oldu. Onu sivribiber (%54,1), patlıcan (%48,5) ve salatalık takip etti.
Tüketicinin lehine değişen etiketlerde ilk sırayı yüzde 14,6 düşüşle kuru fasulye aldı. Pırasa ve portakalda da sınırlı indirimler görüldü.
Arz sıkıntısı ve afetler etkili oldu
Fiyatlardaki aşırı artışın nedenlerini sıralayan Bayraktar, sera geçiş dönemi ve kötü hava koşullarına işaret etti. Güzlük hasadın bitmesi ve baharlık dikimlerin henüz olgunlaşmaması nedeniyle arzın düştüğünü belirten Bayraktar; Antalya, Mersin ve Muğla’daki fırtına ve hortum gibi afetlerin verimi olumsuz etkilediğini söyledi. Yumurta fiyatlarındaki gerilemeyi ise ihracat kısıtlamasının iç piyasada yarattığı bolluğa bağladı.
Üretim maliyetleri de tırmanışta
Üreticinin girdi maliyetlerindeki artışın sürdüğünü belirten TZOB Başkanı, gübre fiyatlarının son bir yılda yüzde 40'a yakın zamlandığını ifade etti. Ocak ayında amonyum nitrat gübresindeki yüzde 6,2’lik artışın yanı sıra besi yemi, elektrik, ilaç ve mazot fiyatlarındaki yükselişin de üretim üzerindeki baskıyı artırdığı vurgulandı.