Türkiye'de sosyal güvenlik yapısını ve milyonlarca çalışanın gelir tablosunu kökten değiştirecek olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi (TES) için takvim netleşiyor. Sosyal güvenlik uzmanı Hüseyin İrfan Fırat'ın değerlendirmelerine göre, sistemin 2026 yılı Nisan ayı itibarıyla zorunlu olarak hayata geçirilmesi öngörülüyor.
Bordrolarda %3'lük yeni kesinti dönemi
Yeni düzenleme, halihazırda vergi ve sigorta primleri nedeniyle daralan net maaşlara ek bir yük getirmeye hazırlanıyor. Taslağa göre, çalışanların brüt ücretlerinden yüzde 3 oranında zorunlu bir kesinti yapılacak. Bu kesintinin asgari ücretli bir çalışan için yıllık maliyetinin yaklaşık 11 bin 890 TL seviyesinde olacağı hesaplanıyor. Mevcut Bireysel Emeklilik Sistemi'nin aksine, TES modelinde çalışanlara sistemden ayrılma veya cayma hakkı tanınmayacağı belirtiliyor.
Kıdem tazminatında fon dönemi
Sistemin en köklü ve tartışmalı değişikliği ise kıdem tazminatı tarafında yaşanacak. Mevcut iş kanununa göre işten ayrılma durumunda işverenden toplu olarak alınan kıdem tazminatının, TES kapsamında kurulacak bir fona devredilmesi planlanıyor. Tazminat haklarının bu fon bünyesinde nasıl birikeceği ve emeklilikte ne şekilde ödeneceği konusu, yasal düzenlemenin nihai haliyle netlik kazanacak.
Refah artışı mı, maaş kaybı mı?
Hükümetin ekonomi ajandasında yer alan TES, kamu emeklilik sistemini (SGK) destekleyen ikinci bir emeklilik katmanı olarak tasarlanıyor. Temel hedef emeklilikte ek bir gelir sağlayarak refah düzeyini yükseltmek olsa da özellikle düşük gelirli çalışanlar, zorunlu kesintiler nedeniyle bugünkü alım güçlerinin zayıflayacağı endişesini taşıyor. Sistemin, tasarruf oranlarını artırma hedefiyle piyasalar için büyük bir kaynak oluşturması bekleniyor.