Dijitalleşen dünyada çocukların çevrimiçi güvenliği en kritik gündem maddelerinden biri haline gelirken, çocuk hakları örgütü Save the Children (Çocukları Kurtarın Vakfı), ebeveynler için stratejik bir yol haritası yayımladı. Pedagogların "yasaklamanın çözüm olmadığı" uyarısını dikkate alan rehber, dijital güvenliğin ancak açık bir iletişim ve çocukla birlikte inşa edilen sınırlar sayesinde mümkün olabileceğini vurguluyor.
Uzman görüşü: Kurallar çocuk odaklı yapılandırılmalı
Bazı pedagog ve akademisyenler, çocukların çok erken yaşta teknolojiyle tanışması nedeniyle sert sınırlamaların ters tepebileceğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, sosyal medya ve internet kullanımına dair düzenlemelerin, alanında uzman isimlerin görüşleri doğrultusunda, çocuğun psikolojik gelişimini merkeze alan bir yaklaşımla hayata geçirilmesi gerektiğini belirtiyor.
İnternette güvenliğin 5 temel anahtarı
Save the Children, çocukları dijital dünyadaki risklere karşı korumak için şu 5 yöntemi öneriyor.
1. Sınırları müzakere edin
Cihaz kullanımıyla ilgili kuralları çocukla birlikte belirleyin. Telefonların gece nerede duracağı, kimlerle oyun oynanabileceği ve hangi gizlilik ayarlarının etkinleştirileceği konusunda ortak bir mutabakat sağlayın.
2. Siber tehditlere karşı güven ortamı
Çocukları oyun içi sahte teklifler veya şüpheli kişiler hakkında bilgilendirin. Baskı gördüklerinde veya hata yaptıklarında başlarının belaya girmeyip sizinle çözüm bulabileceklerini bilmelerini sağlayın. Şikayet etme ve engelleme mekanizmalarını onlara bizzat öğretin.
3. Dijital rıza kültürü
Fotoğraf paylaşımı üzerinden saygı ve rıza kavramlarını işleyin. Başkalarının görselini paylaşmadan önce izin isteme alışkanlığı kazandırın. Tehdit veya utandırma amaçlı görsel kullanımı fark edildiğinde hızlıca müdahale edebilmek için iletişim kanalını açık tutun.
4. Süreye değil, içeriğe odaklanın
Sadece ekran başında geçen dakikaları saymak yerine, bu vaktin kalitesine bakın. Çocuğu hangi içeriklerin yaratıcı kıldığını, hangilerinin ise gergin hissettirdiğini gözlemleyin. Uyku ve aile zamanı gibi kritik alanlarda esnek ama kararlı sınırlar çizin.
5. Yapay zekayı doğru kullanmayı öğretin
Çocukların ödev ve araştırma için yapay zekayı kullandığı gerçeğini kabul edin. Yasaklamak yerine; kişisel bilgilerin paylaşılmaması, ödevlerin tamamen robota yaptırılmaması ve sağlık gibi konularda bu araçlara körü körüne güvenilmemesi gerektiğini çocuğunuza anlatın.
