Teklifte, emekli aylıkları için güncelleme katsayısının hesaplanmasında gayri safi yurtiçi hasıla gelişme hızının yüzde 30’u yerine tamamının dikkate alınması, prim ödeme gün sayısını dolduran sigortalılar için aylık bağlama oranının yüzde 70 olarak belirlenmesi ve yapılacak düzenlemelerin mevcut emeklileri de kapsaması önerildi.
“Aynı şartlarda farklı maaşlar sosyal devlet ilkesine aykırı”
Kanun teklifinin gerekçesinde, mevcut sistemde emekliler arasında ciddi gelir farklılıkları oluştuğu vurgulandı. Gerekçede şu ifadelere yer verildi:
"Bugün 16,8 milyon emeklinin yaklaşık yüzde 80'i açlık sınırının altında bir maaş ile yaşam mücadelesi vermektedir.
Aynı işte, aynı süreyle çalışmış, aynı prim gün sayısını doldurmuş yurttaşlar arasında yalnızca emeklilik tarihi farklılığı nedeniyle ortaya çıkan derin maaş eşitsizlikleri, sosyal devlet ilkesine açıkça aykırıdır.
Ülkemizde 8.9.1999 öncesinde sigortalı olanlar, 8.9.1999 ile 30.4.2008 arasında sigortalı olanlar ve 30.4.2008 sonrasında sigortalı olanlar olmak üzere üç farklı sistem uygulanmaktadır. Bu üç sistem arasında çok ciddi gelir adaletsizliği bulunmaktadır. 2000 yılı sonrası yapılan sosyal güvenlik reformları, aylık bağlama oranlarının düşürülmesi ve güncelleme katsayılarının emekli aleyhine değiştirilmesi sonucunu doğurmuştur. Bu durum, özellikle 2000 öncesi ve sonrası emekliler arasında ciddi gelir adaletsizliği yaratmış; daha geç emekli olanlar, daha fazla prim ödemelerine rağmen daha düşük aylık almaya başlamıştır."
Düzenlemenin amacı; maaş farklarını gidermek
Teklifin gerekçesinde, yapılması planlanan değişikliklerle emekliler arasındaki gelir farklarının azaltılmasının hedeflendiği belirtildi. Bu kapsamda, aylık bağlama sistemindeki adaletsizliklerin giderilmesi, emeklilerin alım gücünün kalıcı şekilde artırılması ve sosyal güvenlik sistemine olan güvenin yeniden tesis edilmesinin amaçlandığı ifade edildi.
CHP tarafından sunulan kanun teklifi, Meclis Başkanlığı tarafından ilgili komisyona sevk edildi. Teklifin önümüzdeki süreçte komisyonda ele alınması bekleniyor.
Kamu Denetçiliği Kurumu da düzenleme çağrısı yapmıştı
Öte yandan Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), emeklilik dilekçesini 2024 yerine 2025 yılında veren kişilerin yaklaşık yüzde 30 daha düşük maaş alacak olmasıyla ilgili daha önce tavsiye kararı almıştı. Bir sigortalının başvurusu üzerine inceleme başlatan KDK, yalnızca başvuru tarihine bağlı olarak oluşan bu farkın adil olmadığını belirterek Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu’na yasal düzenleme yapılması yönünde tavsiyede bulunmuştu.