Uzmanlar, giderek yaygınlaşan uyku bozukluklarının artık bireysel bir sorun olmaktan çıkıp ciddi bir halk sağlığı problemine dönüştüğü konusunda uyarıyor. 2026 yılı itibarıyla yayımlanan güncel araştırmalar, 7 saatten az uykunun yaşam süresini beslenme ve egzersizden bile daha fazla etkilediğini ortaya koyuyor.
Günde 6 Saatten az uyuyanların sayısı artıyor
Birleşik Krallık’ta YouGov tarafından yapılan araştırmalar, her beş kişiden birinin günde 6 saatten az uyuduğunu gösteriyor. Cleveland Clinic’ten Dr. Alaina Tiani’ye göre bu durum; hafıza bozuklukları, depresif ruh hali ve zayıf bağışıklık sistemi ile doğrudan bağlantılı. Penn State Üniversitesi’nden Dr. Julio Fernandez-Mendoza ise uyku kalitesinin sadece kişisel tercihlerle değil, sosyal çevre, çalışma koşulları ve ekonomik stres gibi belirleyicilerle şekillendiğini vurguluyor.
Uzmanların En Sık karşılaştığı 10 uyku hatası
İşte uzmanların analizlerine göre uykuyu sabote eden 10 yaygın alışkanlık:
1. İhtiyaç duyulan süreyi yanlış tahmin etmek
Dr. Kenneth Lee, yetişkinler için ideal sürenin 7-9 saat olduğunu hatırlatırken; gün içindeki yorgunluk ve sinirlilik halinin "uyku borcu"nun en büyük işareti olduğunu belirtiyor.
2. Beslenme dengesizliği
Yatmadan hemen önce yenen ağır yemekler sindirim sistemini yorarken, aşırı açlık da uykunun bölünmesine neden oluyor.
3. Mavi ışık ve ekran bağımlılığı
Telefon ve televizyondan yayılan mavi ışık, uyku hormonu melatonini baskılıyor. Dr. Patricio Escalante, ekranlardaki uyarıcı içeriklerin zihni uyanık tuttuğunu söylüyor.
4. Gevşemeye zaman ayırmamak
Uzmanlar, beynin bir televizyon gibi tek tuşla kapanmadığını hatırlatarak, yatmadan önceki 30-60 dakikanın sakin içeriklerle ve gevşeme egzersizleriyle geçirilmesini öneriyor.
5. Gündüz kestirmelerini uzatmak
Kısa şekerlemeler dinlendirici olsa da, 30 dakikayı aşan uykular gece uykusunun kalitesini bozuyor.
6. Yatağı çok amaçlı kullanmak
Yatağın çalışma veya telefon kullanımı için kullanılması, beynin yatak-uyku bağını zayıflatıyor. Dr. Lee, uyunamadığında yataktan çıkıp sakin bir aktiviteye geçilmesini öneriyor.
7. Hafta içi uykusundan kısmak
Hafta içi kaybedilen uykunun hafta sonu telafi edilebileceği düşüncesi bir yanılgıdan ibaret. Sürekli uykusuzluk, dikkat ve uyanıklık işlevlerini kalıcı olarak etkileyebiliyor.
8. Düzensiz uyku saatleri
Hafta sonu çok geç uyanmak, "sosyal jet lag" yaratarak vücudun biyolojik saatini bozuyor.
9.Kafein ve alkol
Kafein vücutta 8 saat boyunca aktif kalabiliyor. Alkol ise uyku getirse de uyku döngülerini bozarak derin uykuya geçişi engelliyor.
10. Uykuyu sürekli dert etmek
"Bu gece uyuyamayacağım" kaygısı, kendini gerçekleştiren bir kehanete dönüşüyor. Uzmanlar, kusursuz bir uyku arayışından ziyade esnek ve sakin bir yaklaşımın daha sağlıklı olduğunu savunuyor.
