Çocukların büyüme çağında et ve süt ürünlerinden uzak kalması, pek çok ebeveyn ve uzman için uzun süredir bir endişe kaynağıydı. Ancak Critical Reviews in Food Science and Nutrition dergisinde yayımlanan kapsamlı bir analiz, bu tabuyu yıkacak sonuçlar sundu. Floransa Üniversitesi’nden Monica Dinu ve ekibinin yürüttüğü çalışma, iyi kurgulanmış bir bitki temelli beslenme planının çocukların büyümesini desteklemekle kalmayıp, onları gelecekteki kalp hastalıklarından da koruyabileceğini kanıtladı.
49 bin çocuk mercek altına alındı
Araştırmacılar, 18 farklı ülkeden elde edilen yaklaşık 49 bin çocuk ve gencin verilerini bir araya getirdi. Bu devasa veri havuzu, vejetaryen ve vegan beslenen çocukların besin değerlerini, et tüketen akranlarıyla kıyaslama imkânı sundu. Sonuçlar; bitki temelli beslenen çocukların lif, C vitamini, folat ve magnezyum gibi kritik öğeleri çok daha fazla tükettiğini gösterdi.
Kalp dostu ama boy farkı dikkat çekiyor
Araştırmanın en çarpıcı sonuçlarından biri kalp sağlığı üzerine oldu. Vegan ve vejetaryen çocukların, "kötü kolesterol" olarak bilinen LDL seviyelerinin daha düşük olduğu ve vücut yağ kütlelerinin daha az olduğu saptandı. Ancak bu çocukların, et tüketen yaşıtlarına oranla biraz daha kısa boylu ve daha zayıf olma eğiliminde oldukları da not edildi. Uzmanlar, bu durumun hem sağlıklı bir kilo kontrolü hem de dikkat edilmesi gereken bir büyüme göstergesi olduğunu belirtiyor.
B12 ve kalsiyum uyarısı: Takviye şart!
Bitki temelli beslenme her ne kadar vitamin deposu olsa da bazı "boşluklar" barındırıyor. New York Üniversitesi'nden Jeannette Beasley, takviye edilmemiş diyetlerde B12 vitamini eksikliğinin kaçınılmaz olduğuna dikkat çekti. Özellikle vegan çocuklarda kalsiyum, iyot ve çinko alımlarının önerilen seviyelerin altında kalması, zenginleştirilmiş gıdaların veya dışarıdan takviyelerin önemini bir kez daha ortaya koydu.
Planlama yoksa risk var
Çalışmanın kıdemli yazarı Monica Dinu, şu ifadeleri kullanarak kritik bir noktaya değindi:
"İyi planlanmış bir diyet besin gereksinimlerini karşılar."
Vejetaryen çocukların protein, enerji ve D vitamini alımında geride kalabildiği görülürken; bilinçsizce yapılan bir kısıtlamanın sağlıklı büyümenin önünde engel teşkil edebileceği vurgulandı. Bu nedenle, çocuğun tabağındaki çeşitliliğin uzman kontrolünde ayarlanması hayati önem taşıyor.
Aileler için uzman rehberliği zorunlu
Araştırmacılar, bitki temelli beslenmeyi tercih eden ailelerin mutlaka bir doktor veya diyetisyen desteği alması gerektiğini hatırlatıyor. Bilim insanları, bu beslenme tarzının sadece bir tercih değil, aynı zamanda disiplinli bir takip gerektirdiğini belirterek; resmi sağlık rehberlerinin bu konuda daha net ve erişilebilir bilgiler sunması gerektiğini savunuyor.