Jüri, Facebook, Instagram ve WhatsApp’ı bünyesinde bulunduran Meta’nın, platformlarının çocukları tehlikeye attığı, onları cinsel içerikli materyallere ve cinsel tacizcilerle iletişime maruz bıraktığı gerekçesiyle sorumlu olduğuna karar verdi.
Meta’ya karşı ‘tarihi’ dava
New Mexico Başsavcısı Raul Torrez, kararı “tarihi” olarak nitelendirerek bu davanın, bir eyaletin Meta’ya karşı çocuk güvenliği konularında başarıyla açtığı ilk dava örneği olduğunu belirtti.
Meta’nın başkanı ve CEO’su Mark Zuckerberg liderliğindeki şirketin sözcüsü ise karara itiraz ettiklerini ve temyize gideceklerini söyledi. Sözcü açıklamasında, “Platformlarımızda insanları güvende tutmak için çok çalışıyoruz ve kötü niyetli kullanıcıları ve zararlı içerikleri tespit etme ve kaldırmadaki zorluklar konusunda şeffafız. Gençleri çevrimiçi koruma konusundaki sicilimizden eminiz.” ifadelerini kullandı.
Jüri, Meta’nın platformlarının genç kullanıcılar için güvenli olduğu konusunda kamuoyunu yanıltması nedeniyle New Mexico’nun Haksız Ticari Uygulamalar Yasası’nı ihlâl etmekten sorumlu olduğuna hükmetti.
Çocuklar cinsel içerik ve mesajlardan korunmamış
Meta’da eski mühendislik lideri olan ve 2021’de şirketten ayrılarak whistleblower (ihbarcı) olan Arturo Béjar, Instagram üzerinde gerçekleştirdiği çeşitli deneyleri anlattı. Bu deneylerde küçük yaştaki kullanıcıların cinsel içerikli materyallere maruz bırakıldığını gösterdi. Béjar, kendi küçük kızının Instagram’da bir yabancı tarafından cinsel içerik teklif edildiğini de ifade etti.
Eyalet savcıları, Meta’nın yaptığı iç araştırmaları ortaya koydu; bir dönemde tüm Instagram kullanıcılarının %16’sının, tek bir hafta içinde istenmeyen çıplaklık veya cinsel içerik gösterildiğini bildirdiği tespit edilmişti. Meta ise yıllar boyunca platformlarındaki sorunlu kullanıcılarla mücadele ettiğini ve gençlerin güvenli deneyimler yaşaması için çaba gösterdiğini savundu.
2024 yılında Instagram, genç kullanıcıların deneyimlerini daha iyi kontrol edebilmesi için Teen Accounts (Genç Hesapları) özelliğini yayınladı. Sadece geçen ay ise, çocuklarının kendine zarar verme içeriklerini araması durumunda ebeveynleri uyaracak yeni bir özellik duyuruldu.
Yasaya aykırı davranış binlerce kez yinelenmiş
Toplam 375 milyon dolarlık sivil ceza, jüri tarafından yasaya aykırı davranışların binlerce kez tekrarlandığı ve her bir ihlâl için maksimum 5.000 dolarlık ceza uygulanması sonucunda belirlendi.
Meta ayrıca Los Angeles’ta ayrı bir davada da yargılanıyor; burada genç bir kadın, çocukken Instagram ve Google’a ait YouTube gibi platformlara bağımlı hâle geldiğini, bunun ise platformların bilinçli olarak tasarlanmasıyla gerçekleştiğini iddia ediyor. ABD genelinde benzer binlerce dava da hâlen mahkemelerde ilerliyor.
New Mexico, 2023’te Meta’ya dava açmış ve şirketin genç kullanıcıları cinsel içerikli materyallere, çocuk istismarı görüntülerine veya bu tür içeriklerin talebine ve cinsel suçlara yönlendirdiğini iddia etmişti. Savcılar, şirketin bunu öneri algoritmaları aracılığıyla yaptığını, yani Meta’nın kullanıcıların gördüğü içerikleri otomatik olarak seçmek için kullandığı araçları işaret etmişti.
