Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Mars'ın geçmişindeki yaşam izlerini aydınlatması beklenen "Mars Örnek Getirme" (MSR) misyonunu, bürokratik ve mali engeller nedeniyle iptal etmek zorunda kaldı. ABD Kongresi tarafından bütçede gidilen kesintiler, projenin geleceğini doğrudan etkileyerek bilim dünyasında büyük yankı uyandırdı.
Milyar dolarlık maliyet ve bütçe çıkmazı
Misyonun hayata geçirilmesi için öngörülen ilk bütçe tahminleri 11 milyar dolar seviyesine ulaştı. NASA yönetimi, projeyi sürdürebilmek adına yeni tasarımlar üzerinde çalışarak maliyeti 7 milyar dolara indirmeyi hedefledi. Ancak Kongre kanadı, revize edilen bu rakamı da yüksek bularak onay vermedi ve sürecin iptaline giden yolu açtı.
Perseverance’ın emekleri belirsizliğe gömüldü
Misyonun halihazırda yürütülen ilk aşaması kapsamında Perseverance keşif aracı, Mars yüzeyinde titiz bir çalışma yürüterek 33 adet örnek tüpü biriktirdi. NASA uzmanları, bu tüplerin yeryüzündeki ileri teknoloji laboratuvarlarda incelenmesinin, Kızıl Gezegen'in yaşanabilirliği konusundaki temel soruları kesin olarak yanıtlayacağına inanıyordu. Projenin durdurulmasıyla birlikte, yüzeyde toplanan bu kıymetli bilimsel materyallerin akıbeti belirsiz hale geldi.
Uzay yarışında Çin için büyük fırsat
NASA ve Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) ortaklaşa yürüttüğü bu karmaşık projenin iptali, uluslararası uzay yarışındaki dengeleri de değiştirdi. Çin'in de Mars'tan örnek getirme konusunda benzer hedefleri bulunurken, Pekin'in stratejisi NASA'nın bilimsel odaklı derinlikli planına kıyasla daha çok "al ve getir" mantığına dayanıyor. NASA’nın geri çekilmesiyle oluşan boşluk, Çin’e Mars'tan ilk örneği getiren ülke olma yolunda stratejik bir avantaj ve büyük bir fırsat sunuyor.
