İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar, İspanya hükümetinin İran’a yönelik saldırılar sürerken “İsrail karşıtı tutum” benimsediğini savunarak, bu nedenle CMCC’den çıkarma kararının alındığını açıkladı. Saar, kararın hem ABD hem de İspanya makamlarına iletildiğini de belirtti.
Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından Ekim 2025’te kurulan ve Gazze’deki ateşkes sürecini ve insani koordinasyonu takip etmeyi amaçlayan çok uluslu bir yapı olarak biliniyor. Merkez, İsrail’in güneyindeki Kiryat Gat kentinde bulunan bir askeri üs içinde faaliyet yürütüyor.
İki ülke arasındaki diplomatik kriz derinleşiyor
İspanya ile İsrail arasındaki ilişkiler, son dönemde özellikle Gazze’ye yönelik operasyonlar ve diplomatik açıklamalar nedeniyle ciddi şekilde gerilmiş durumda. İspanya’nın Filistin Devleti’ni tanıma kararı ve İsrail’i Gazze’de “soykırım yapmakla” suçlayan açıklamaları, iki ülke arasında diplomatik krize yol açmıştı.
Bu süreçte İsrail, Mayıs 2024’te Madrid büyükelçisini geri çağırmış, İspanya ise Eylül 2025’te Tel Aviv büyükelçisini çekmişti. İki ülke arasındaki diplomatik temsil şu anda maslahatgüzar düzeyinde sürdürülüyor.
Son gerilim İran ve diplomatik adımlar üzerinden tırmandı
Gerilimin son halkası, İspanya’nın ABD ile İran arasında 8 Nisan’da sağlanan geçici ateşkesin ardından Tahran’daki diplomatik faaliyetlerine ilişkin aldığı kararlarla yaşandı. İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, bu adımların “barış çabalarını teşvik etmek” amacı taşıdığını belirtirken, İsrail tarafı bu yaklaşımı eleştirdi.
İspanya’nın Gazze ve bölgesel politikası
İspanya, Eylül 2025’te İsrail’e yönelik dokuz maddelik yaptırım paketini açıklamıştı. Bu paketin en dikkat çeken unsurlarından biri İsrail’e silah ambargosu olmuştu. İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, Gazze’deki duruma ilişkin yaptığı açıklamalarda İsrail’in operasyonlarını sert sözlerle eleştirerek, yaşananları “savunma değil, bir halkın yok edilmesi” olarak nitelendirmişti.
Sanchez ayrıca, İspanya’nın askeri kapasitesinin sınırlı olmasına rağmen uluslararası hukuka aykırı gördüğü adımlara karşı durmaya devam edeceğini ifade etmişti.
Öte yandan İspanya, ABD öncülüğündeki bazı askeri operasyonlara da mesafeli bir tutum alarak, İran’a yönelik harekatı uluslararası hukuk ihlali olarak değerlendirmiş ve kendi üslerinin kullanımına izin vermemişti.
ABD-İspanya ilişkilerinde de gerilim yaşanmıştı
İspanya’nın bu tutumu, ABD ile de diplomatik gerilimlere yol açmış, ABD Başkanı Donald Trump döneminde Washington’ın Madrid’e yönelik ilişkileri gözden geçirebileceğine dair açıklamalar gündeme gelmişti.
İsrail’in CMCC kararının ardından, Gazze’deki ateşkes sürecinin geleceği ve uluslararası koordinasyon mekanizmalarının nasıl etkileneceği merak konusu oldu. Diplomatik çevreler, kararın sadece İsrail-İspanya ilişkilerini değil, aynı zamanda ABD merkezli çok taraflı koordinasyon yapılarının işleyişini de etkileyebileceğini değerlendiriyor.
