Küresel piyasaların satın alma paritesini ölçen "Big Mac Endeksi", Türkiye'deki ekonomik daralmayı ve alım gücü kaybını çarpıcı verilerle ortaya çıkardı. Türkiye’de bir hamburgerin fiyatı dünya devleriyle yarışırken, asgari ücretlinin bu menüye ulaşması için gereken çalışma süresi gelişmiş ülkeleri tam 5’e katladı.
Ekonomik analizlere göre, Türkiye’de dışarıda yemek yemenin maliyeti artık sadece gıda enflasyonuyla değil, yüksek kira, enerji ve işçilik giderleriyle de açıklanıyor. Türkiye Gazetesi'nin raporuna göre; evde yaklaşık 300 - 400 TL maliyetle hazırlanabilen bir öğün, restoran tabelalarında 3 bin ila 4 bin TL arasında karşılık buluyor. Bu devasa fark, dışarıda yemeği geniş kitleler için ulaşılamaz bir lüks haline getirdi.
Küresel kıyaslama: Gelir düşük, fiyat Yüksek
Türkiye, benzer gelir grubunda olduğu Polonya ve Güney Afrika gibi ülkeleri fiyat pahalılığında geride bırakırken; ABD ve İsviçre gibi yüksek gelirli ülkelerin fiyat seviyelerine yaklaştı.
Karın doyurmak için kaç saat mesai gerekiyor?
Endeksteki en can alıcı nokta ise çalışma süresi kıyaslamasında ortaya çıktı. Türkiye^de bir asgari ücretli, tek bir menü satın alabilmek için 2 - 2,5 saat çalışmak zorunda. ABD ve Avrupa ülkelerinde aynı menüye ulaşmak için ortalama 25 - 30 dakikalık bir mesai yeterli oluyor.
Fiyatlar zirveyle yarışıyor
Geliri 118 bin dolar olan bir İsviçreli ile 92 bin dolar geliri olan bir ABD'linin ödediği hamburger fiyatı, 18 bin dolar kişi başı geliri olan Türkiye ile aynı seviyeye gelmiş durumda. Uzmanlar, bu durumun sürdürülemez bir maliyet artışı olduğunu ve restoran sektöründe kâr hırsı ile maliyet baskısı arasında sıkışan bir piyasa oluştuğunu vurguluyor.