Araştırmada, hayali 15 yaşındaki aşırı kilolu ve obez gençler için beş farklı chatbot’a üç günlük yemek planı hazırlanması istendi. Kullanılan chatbotlar arasında ChatGPT-4o, Gemini 2.5 Pro, Claude 4.1, Bing Chat-5GPT ve Perplexity yer aldı. Sonuçlar, AI tarafından hazırlanan planların çoğunlukla düşük kalorili, karbonhidrat açısından yetersiz, protein ve yağ açısından ise fazla olduğunu gösterdi. Ortalama olarak, yapay zekânın önerdiği planlar, diyetisyen tarafından hazırlanan planlardan yaklaşık 695 kalori daha azdı. Bu, bir öğünün tüm kalorisinin düşüklüğüne eşdeğer.
Beslenme uzmanı Bilen: “Kısıtlı ve dengesiz beslenme, gelişimi olumsuz etkiler”
İstanbul Atlas Üniversitesi’nden beslenme uzmanı Betül Bilen, “Ergenlik dönemi büyüme, kemik ve beyin gelişimi için kritik bir süreçtir. Dengesiz veya kısıtlı beslenme, bu gelişimi olumsuz etkileyebilir. Özellikle düşük kalorili ve dengesiz diyetler, gençlerin sağlığı açısından ciddi riskler taşıyor.” uyarısında bulunuyor.
Sydney Üniversitesi’nden halk sağlığı araştırmacısı Stephanie Partridge, gençlerin beslenme planlarını yalnızca yapay zekâya güvenerek uygulamalarının tehlikeli olabileceğini belirtiyor. Partridge, “Her türlü sınırlı veya kısıtlı diyet, mutlaka bir sağlık profesyonelinin gözetiminde olmalı. AI araçları genel bilgi verebilir ama bireysel ihtiyaçları değerlendiremez.” diyor.
Şefkat ve kişiselleştirilmiş desteği yok
Araştırmada ortaya çıkan bir diğer risk, gençlerin yiyecek ve kilo ile olan ilişkisini olumsuz etkileme ihtimâli. Yapay zekâ tarafından önerilen düşük kalorili ve dengesiz planlar, gençlerde yeme bozukluğu geliştirme riskini artırabiliyor. ABD’de sanal bir beslenme tedavi programında çalışan diyetisyen Stephanie Kile, bazı hastalarının yapay zekadan gelen tavsiyeleri gerçek beslenme önerileriyle karşılaştırmakta zorlandığını belirtiyor: “AI hızlı cevap veriyor ama şefkat ve kişiselleştirilmiş destek sunamıyor. Bu da bazı gençlerin yanlış bilgiyi benimsemesine yol açabiliyor.”
Daha fazla araştırmaya ihtiyaç var
Araştırmada, yapay zekanın verdiği planların gençler üzerinde doğrudan etkisi henüz net olarak bilinmiyor. Pew Araştırma Merkezi’ne göre, ABD’de gençlerin %64’ü yapay zekâ kullanıyor ve bunların çoğu bilgi arama veya okul ödevlerine yardım almak için başvuruyor. Bilen, “Henüz AI ile hazırlanan diyetlerin gençler tarafından günlük hayatta nasıl kullanıldığına dair yeterli veri yok. Gelecekte bu konuda daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.” diyor.
Uzmanlar, gençlerin yapay zekâ araçlarını yalnızca bilgi kaynağı olarak görmeleri ve beslenme planlarını mutlaka uzman gözetiminde uygulamaları gerektiğini vurguluyor. Ayrıca ailelerin, gençlerin sağlıklı beslenme konusunda güvenilir kaynaklara yönlendirilmesini sağlaması öneriliyor.
