İran'da 28 Aralık 2025 tarihinde ekonomik gerekçelerle başlayan ve ülke geneline yayılan toplumsal hareketlilik, 11. gününde can kayıpları ve kitlesel gözaltılarla devam ediyor. İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) tarafından paylaşılan verilere göre, olaylar sırasında hayatını kaybedenlerin sayısı 38'e ulaştı. Gösterilerin 31 ilin tamamını kapsayacak şekilde 348 farklı noktada gerçekleştiği bildirilirken, ABD kanadından Tahran yönetimine yönelik en sert uyarılar peş peşe geldi.
Can kaybı ve gözaltı sayısı artıyor
Protestoların bilançosuna dair detaylı rapor hazırlayan HRANA, yaşamını yitiren 38 kişiden 34'ünün protestocu, 4'ünün ise güvenlik gücü mensubu olduğunu açıkladı. Saha raporlarında, yaralanmaların önemli bir kısmının plastik mermi ve saçma kullanımından kaynaklandığı bilgisine yer verildi. Süreç boyunca toplam 2.217 kişinin gözaltına alındığı ve onlarca yaralının bulunduğu kaydedilirken, İran resmi makamları ölü ve yaralı sayılarına dair henüz kapsamlı bir açıklama yapmadı.
Beyaz Saray operasyonları hatırlatarak uyardı
İran International kanalına konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir Beyaz Saray yetkisi, Washington yönetiminin süreci yakından takip ettiğini belirtti. Yetkili, ABD'nin tavrını net bir şekilde ortaya koydu:
"Cumhurbaşkanı açıkça belirtti: Eğer İran, alışkanlıkları gereği barışçıl protestoculara ateş açar ve onları şiddet kullanarak öldürürse, çok ağır bir şekilde karşılık göreceklerdir."
Yetkili ayrıca, geçmiş askeri müdahalelere atıfta bulundu:
"Başkan, Gece Yarısı Çekiç Operasyonu ve Mutlak Kararlılık Operasyonu ile sözünün eri olduğunu göstermiştir."
Ekonomik krizden sokak hareketlerine
İran'daki olaylar, 28 Aralık 2025'te yerel para biriminin döviz karşısında yaşadığı sert değer kaybı üzerine Tahran Kapalı Çarşı esnafının kepenk indirmesiyle tetiklenmişti. Kısa sürede ekonomik taleplerin ötesine geçerek yayılan gösterilerde güvenlik güçleri de ciddi kayıplar verdi. Tesnim Haber Ajansı, olaylar sırasında yaralanan polis sayısının 568'e, milis gücü olan Besic mensuplarının ise 66'ya yükseldiğini duyurdu.
Taraflar arasındaki restleşme tırmanıyor
ABD Başkanı Donald Trump, daha önceki beyanatlarında protestoculara zarar verilmesi durumunda ABD'nin devreye gireceğini ve Tahran'a sert darbe vurulacağını ifade etmişti. Buna karşılık İran Devrim Muhafızları Ordusu, 5 Ocak tarihinde yaptığı resmi açıklamada, sokaktaki göstericilere karşı herhangi bir müsamaha gösterilmeyeceğini ilan ederek güvenlik önlemlerinin artırılacağının sinyalini vermişti.
