Doğadaki canlıların hareketleri ile meteorolojik veriler arasındaki ilişki, bilim dünyasında dikkat çekici bir hesaplama yöntemini beraberinde getiriyor. Cırcır böceklerinin ötüş frekansını takip ederek, ek bir cihaza ihtiyaç duymadan ortamdaki hava sıcaklığını tespit etmek mümkün hale geliyor. Bu doğal yöntem, belirli zaman dilimlerindeki ses sayısının basit toplama işlemlerine dökülmesine dayanıyor.
Dolbear yasasının tarihsel gelişimi
Bu matematiksel ilişki, ilk kez 1897 yılında Amerikalı fizikçi Amos Dolbear tarafından bilimsel bir temele oturtuldu. Dolbear'ın yaptığı çalışmalar sonucunda ortaya çıkan ve kendi adıyla anılan "Dolbear Yasası", cırcır böceklerinin metabolizma hızlarının sıcaklıkla değişmesi prensibini kullanıyor. Günümüzde de geçerliliğini koruyan bu yasa, böcek seslerini dijital olmayan bir termometreye dönüştürüyor.
Celcius ve Fahrenheit cinsinden hesaplama formülleri
Dolbear Yasası'na göre hava sıcaklığını santigrat birimi (Celcius) birimi üzerinden hesaplamak oldukça basit bir işlem gerektiriyor. Bu yöntemi uygulamak isteyenlerin sadece 8 saniyelik bir gözlem süresine ihtiyacı bulunuyor. 8 saniye boyunca cırcır böceğinin kaç kez öttüğünü sayan bir kişi, bulduğu bu sayıya 5 eklediğinde o anki hava sıcaklığının kaç derece olduğunu anlayabiliyor.
Sıcaklığı Fahrenheit birimiyle tespit etmek isteyenler için ise zaman dilimi ve kullanılan sabit rakamlar farklılık gösteriyor. Bu birim üzerinden sonuç almak için 15 saniye boyunca cırcır böceği seslerini saymak gerekiyor. 15 saniyelik süre içinde duyulan ötüş sayısına 40 rakamı ilave edildiğinde, hava sıcaklığı Fahrenheit cinsinden tespit edilmiş oluyor. Yani 15 saniyede sayılan sese 40 eklenmesi, istenen sonucu veriyor.
