Televizyon, sosyal medya ve dijital platformlar sayesinde haber akışı artık kesintisiz. Özellikle kriz ve felaket içerikleri, gün içinde defalarca karşımıza çıkıyor. Uzmanlara göre bu durum, ruh sağlığının yanı sıra beynin çalışma biçimini de etkileyebiliyor.
Araştırmalar neyi gösteriyor?
Psikoloji profesörü Roxane Cohen Silver tarafından yürütülen ve Media Exposure Following Collective Trauma başlığıyla bilinen araştırmalar, travmatik olaylarla ilgili haberlere yoğun şekilde maruz kalan bireylerin yıllar içinde daha fazla kaygı ve stres yaşadığını ortaya koydu. Bulgular, travmanın medya yoluyla dolaylı biçimde de aktarılabildiğini gösteriyor.
Beyin neden kötü haberlere kilitleniyor?
İnsan beyni tehditlere odaklanmaya programlı. Olumsuz bir haber görüldüğünde stres hormonları salgılanıyor. Haber akışı kesilmediğinde ise bu alarm sistemi kapanmıyor ve beyin sürekli risk varmış gibi çalışmaya devam ediyor.
Dolaylı travma riski
2013 Boston Maratonu saldırısı sonrası yapılan Boston Marathon Bombing Media Exposure Study, saldırıyla ilgili haberleri uzun süre takip eden kişilerin, olay yerinde bulunanlardan daha yoğun psikolojik belirtiler yaşadığını gösterdi. Bunun nedeni, travmatik görüntülerin tekrar tekrar zihinde canlanması olarak açıklanıyor.
Kısır döngü nasıl oluşuyor?
Kötü haber kaygıyı artırıyor. Artan kaygı, daha fazla bilgi edinme isteği doğuruyor. Bu da kişiyi daha çok habere yönlendiriyor. Zamanla bu süreç otomatik bir alışkanlığa dönüşebiliyor.
Uzman uyarısı
Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Taha Can Tuman, sürekli olumsuz haber maruziyetinin kaygı, uyku sorunları, dikkat dağınıklığı ve bedensel gerginlik gibi belirtilere yol açabileceğini belirtiyor. Bu durum günlük yaşamı etkilemeye başladığında profesyonel destek alınması gerektiğini vurguluyor.
Araştırmalar, olumsuz haberlere sürekli maruz kalmanın yalnızca moral bozucu değil, uzun vadede zihinsel sağlık açısından da riskli olduğunu gösteriyor. Uzmanlara göre bilinçli ve sınırlı haber tüketimi, bu döngüyü kırmanın en etkili yollarından biri.
