BDDK ( Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) verilerine göre, bireysel kredi kartı kullanımında en çarpıcı gelişme taksitsiz harcamalarda yaşandı.
Birgün'den Havva Gümüşkaya'nın habere göre, Kasım ayı itibarıyla 2 trilyon 704 milyar liraya ulaşan bireysel kart harcamalarının 1 trilyon 735 milyar liralık büyük bölümü taksitsiz işlemlerden oluştu. Taksitsiz harcamaların, taksitli işlemlerin yaklaşık iki katına çıkması; yurttaşın ekmekten süte, faturadan kışlık ihtiyaca kadar her şeyi anlık borçlanmayla aldığını gösterdi.
Hayat pahalılığı ve düşük gelir düzeyi, milyonlarca vatandaşı günlük yaşamını sürdürebilmek için kredi kartlarına yönlendirdi. Bankalararası Kart Merkezi (BKM) ve BDDK verileri, halkın artık lüks tüketim değil, temel gıda ve fatura gibi en temel giderlerini borçlanarak karşıladığını ortaya koydu.
Harcama şampiyonu: Market ve AVM’ler
Kredi kartı ekstrelerinde en yüksek payı, her zaman olduğu gibi temel ihtiyaç adresi olan marketler aldı. Market ve AVM harcamaları bir önceki yıla göre %45,5 artarak 358,6 milyar TL’ye ulaştı. Gıda harcamaları: %43,7’lik yükselişle 125,6 milyar TL oldu.
Restoran ve yemek harcamaları %52,1 artışla 81,4 milyar liraya fırladı.
Kredi kartı kullanımı banka kartını 5’e katladı
Veriler, vatandaşın hesabındaki parayı (banka kartı) değil, gelecekteki kazancını (kredi kartı) harcadığını kanıtladı. 2024 Kasım’da 1,2 trilyon lira olan toplam kartlı harcama hacmi, 2025 Kasım’da 1 trilyon 893 milyar liraya dayandı. Kredi kartı ile yapılan harcamalar, banka kartı ile yapılan nakit bazlı harcamaların 5 katını aşarak rekor kırdı.
Ekonomik bağımlılık derinleşiyor
Uzmanlar, temel gıda ve gündelik ihtiyaçların kredi kartıyla karşılanmasının borç sarmalını kronik hale getirdiğine dikkat çekiyor. Geliri giderine yetmeyen geniş kitlelerin kredi kartı limitlerine sığınması, hane halkı üzerindeki finansal baskının en somut göstergesi olarak kabul ediliyor.
