İstanbul merkezli tekstil devi Mavi, plastik atıkları tekstil lifine dönüştüren REPREVE® teknolojisini kullanarak ürettiği jean koleksiyonuyla dijital dünyada büyük bir yankı uyandırdı. X üzerinden paylaşılan bir ürün etiketi, 1 milyona yakın görüntülenme alarak moda sektöründe "sürdürülebilirliğin sınırları" tartışmasını başlattı.
8 pet şişeden 1 jean: Çevreci mi, riskli mi?
Mavi’nin "Pro Sport" serisinde yer alan her bir pantolon, yaklaşık 8 adet atık plastik şişenin geri dönüştürülmesiyle elde edilen lifleri barındırıyor. Şirket, bugüne kadar yaklaşık 600 bin plastik şişeyi doğadan kurtararak ekonomiye kazandırdığını belirtse de, tüketicilerin bir kısmı bu dönüşüme şüpheyle yaklaşıyor. Sosyal medya kullanıcıları, pamuk ve keten gibi doğal liflerin yerini plastik türevli maddelerin almasını "kalite kaybı" olarak nitelendiriyor.
Sağlık endişeleri gündemde: Mikroplastik tehlikesi
Tartışmanın en dikkat çeken boyutunu ise sağlıkla ilgili iddialar oluşturdu. Bazı kullanıcılar, plastik bazlı giysilerin ciltle temas etmesinin alerjik reaksiyonlara veya uzun vadeli sağlık sorunlarına yol açabileceğini öne sürdü. Bilimsel veriler, geri dönüştürülmüş polyesterin (rPET) üretimi ve kullanımı sırasında "mikroplastik" salımının, yeni (bakir) polestere göre daha yüksek olabileceğine işaret ediyor.
Aralık 2025'te yayımlanan güncel araştırmalar, geri dönüştürülmüş plastik kumaşların yıkama sırasında çevreye %55 oranında daha fazla mikroplastik saldığını ve bu parçacıkların daha küçük boyutlarda olduğu için kana karışma riskinin arttığını savunuyor.
Mavi'den "Sertifikalı Güven" vurgusu
Gelen tepkiler üzerine gözler markaya çevrilirken, Mavi’nin kurumsal dökümanlarında kullanılan teknolojinin OEKO-TEX® gibi uluslararası sağlık ve hijyen sertifikalarına sahip olduğu vurgulanıyor. Şirket, REPREVE® ipliklerinin yüksek ısılarda temizlenip arındırıldığını ve nem-ısı dengesi sağlayan inovatif bir yapıda olduğunu belirtiyor.
Boykot çağrıları ve tüketici tercihi
Eleştirilerin bir kısmı boykot çağrılarına kadar uzanırken, moda analistleri bu durumu "yeşil yıkama" (greenwashing) ve gerçek çevrecilik arasındaki ince çizgiye bağlıyor. Tüketiciler, plastik şişelerin tekstile dönüştürülmek yerine tekrar şişe olarak kullanılmasının (döngüsel ekonomi) daha verimli olduğunu savunarak, markaları daha fazla doğal lif kullanımına davet ediyor.
