Ekonomi

Milyonlarca emekliyi ilgilendiren yeni sistem detayları belli oldu

Milyonlarca emekliyi yakından ilgilendiren maaş hesaplama sisteminde köklü bir reform hazırlığı başlatılması bekleniyor.

Abone Ol

Hükümet, emekli maaşlarının en düşük seviyede eşitlenmesiyle sonuçlanan mevcut sistemi kökten değiştirmek için kapsamlı bir reform hazırlığına girdi. Cumhurbaşkanlığı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile AK Parti koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda, sosyal güvenlik sisteminin yapısında ve yardım modellerinde köklü güncellemeler planlanıyor.

Emeklilik sisteminde kademeli dönem

2008 yılında yapılan düzenlemeyle birlikte en düşük maaş alan emekli sayısının 800 binden 5,7 milyona çıkması ve emeklilerin %90'ının 25 bin TL altında gelir elde etmesi üzerine, sistemin parametreleri yeniden belirleniyor. 2026'nın ikinci yarısında hayata geçirilmesi beklenen yeni modele göre: Maaş bağlama oranlarında prim gün sayısı ve ödenen prim tutarı daha belirleyici olacak. Uzun yıllar yüksek prim ödeyenler ile düşük prim ödeyenler arasındaki maaş makasının yeniden açılması hedeflenecek. SSK, Bağ-Kur ve memur emeklileri arasındaki zam farkları ortadan kaldırılarak artış oranları standardize edilecek.

Sosyal yardımlarda ihtiyaç odaklı model

En düşük kök maaşa sahip emekliler için "muhtaçlık" ve "yaşam koşulları" kriterleri devreye alınacak. İddia edilen düzenleme şunları kapsıyor: Büyükşehirlerde yaşayan ve evi olmayan emeklilere nakdi kira yardımı yapılacak. Kök maaşı düşük olup ek geliri bulunmayanların toplam geliri, desteklerle 22 bin ile 28 bin TL seviyesine çıkarılacak.

Kömür ve koli yardımı yerine, emeklilere ihtiyaçlarına göre harcama yapabilecekleri kartlar tanımlanacak.

Uzmanlardan sistem tasfiyesi eleştirisi

Yeni modeli değerlendiren Çalışma Ekonomisi Uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik, düzenlemenin adil bir maaş sistemi yerine sadaka sistemi inşa ettiğini savundu. Sosyal hakların muhtaçlık kriterine indirgenmesinin emeklilik sistemini bozacağını ileri süren Çelik, bu girişimin sosyal güvenliği tasfiye ederek emekliyi yardıma bağımlı hale getirme riski taşıdığını ifade etti.