Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) tanısı alan bireyler ve aileleri, uzun süredir hangi yöntemin daha etkili olduğu konusunda çelişkili bilgilerle karşı karşıya kalıyordu. Alternatif yöntemlerden sıkı diyetlere, egzersizden ağır ilaç tedavilerine kadar geniş bir yelpazede sunulan seçenekler, karar verme sürecini bir labirente dönüştürüyordu. İngiliz ve Fransız bilim insanlarından oluşan uluslararası bir ekip, The BMJ dergisinde yayımlanan yeni bir çalışmayla bu karmaşaya son verecek en kapsamlı kanıt haritasını çıkardı.
İlaç ve terapi en güçlü seçenek olmaya devam ediyor
Araştırma sonuçlarına göre, hem çocuklar hem de yetişkinler için ilaç tedavisi en etkili yöntem olma özelliğini koruyor. Yetişkinlerde ise Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT), ilaç tedavisiyle birlikte en sağlam destekçilerden biri olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, bu yöntemlerin kısa vadeli etkilerinin bilimsel olarak en yüksek kalitede kanıtlandığını vurguluyor. Ancak çalışmada önemli bir uyarı da yer alıyor: Tedaviler genellikle uzun yıllar sürse de, bilimsel kanıtların çoğu hala sadece kısa süreli sonuçları kapsıyor.
Dünyada bir ilk: İnteraktif DEHB rehberi
Araştırmacılar, sadece bir makale yayımlamakla kalmayıp, hasta ve doktorların ortak karar verebilmesi için ücretsiz bir web platformu (ebiadhd-database.org) kurdular. Southampton Üniversitesi’nden Profesör Samuele Cortese, şu sözlerle aracın önemine dikkat çekti:
"Ailelerin çelişkili mesajlardan bunaldığını biliyoruz. Bu site, dünyadaki en güncel ve güvenilir bilgileri herkesin anlayabileceği şekilde sunan ilk platformdur."
"Alternatif" yöntemlerde kanıtlar zayıf
Popüler olan akupunktur, meditasyon (farkındalık) ve egzersiz gibi yöntemler de araştırmada mercek altına alındı. Bu yöntemlerin bazı fayda belirtileri gösterdiği kabul edilse de, bunları destekleyen çalışmaların genellikle çok küçük gruplarla yapıldığı ve önyargı riski taşıdığı belirtildi. Dr. Corentin Gosling, yanlış bilgilerin hastaları hem maddi hem de manevi zarara uğratabildiğini, bu nedenle kanıta dayalı olmayan yöntemlere zaman harcanmaması gerektiğini hatırlattı.
Doğru tedaviye ulaşmak artık daha kolay
Hizmet bekleyen uzun hasta listelerinin büyük bir sorun olduğu günümüzde, bu yeni interaktif araç sayesinde hastalar kendi tedavi süreçlerinde daha güçlü bir konuma geliyor. Bilim insanları, bu girişimin klinik uygulamaları değiştirmesini ve hastaların doğru bilgiye ulaşarak tedaviye daha iyi uyum sağlamasını hedefliyor.