Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), tarımsal üretimin temel maliyetlerini ölçen Kasım ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini duyurdu. Veriler, tarımsal üretimde kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarındaki yükselişin hem aylık hem de yıllık bazda ivme kazandığını ortaya koydu.
Enerji ve veteriner giderleri zirvede
Kasım ayında tarımsal girdi maliyetleri bir önceki aya göre yüzde 1,84 oranında artarken, yıllık yükseliş yüzde 34,24 olarak kayıtlara geçti. On iki aylık ortalamalar baz alındığında ise artış oranı yüzde 32,44 seviyesinde gerçekleşti.
Maliyet kalemleri detaylandırıldığında, aylık bazda en sert yükselişin yüzde 4,51 ile enerji ve yağlayıcılar grubunda olduğu görüldü. Mazot ve elektrik gibi kritik giderlerin ardından, yüzde 1,88 ile makine bakım masrafları aylık artışta ikinci sırada yer aldı.
Veteriner ve gübre maliyetleri yıllık bazda katlandı
Yıllık verilere bakıldığında, üreticinin en çok zorlandığı kalemler hayvancılık ve tarla tarımı giderleri oldu. Veteriner harcamaları, yıllık yüzde 65,48 artışla maliyeti en çok artan alt grup oldu.
Gübre ve toprak geliştiriciler yıllık yüzde 46,09 artışla çiftçinin bütçesini en çok sarsan ikinci kalem olarak belirlendi.
Yatırım ve hizmetlerde yükseliş
Ana gruplar düzeyinde bakıldığında, tarımda doğrudan kullanılan mal ve hizmetler endeksi aylık yüzde 1,96 artarken, tarımsal yatırıma yönelik harcamalar yüzde 1,10 yükseldi. Bir önceki yılın Aralık ayına kıyasla toplam maliyet artışının yüzde 31,43’e ulaşması, kış aylarına girilirken üretim maliyetleri üzerindeki baskının sürdüğünü tescilledi. Sektör paydaşları, bu maliyet artışlarının raf fiyatlarına yansımasının kaçınılmaz olduğuna dikkat çekiyor.
