Bilim dünyası, hücrelerin sadece "o anki" durumunu değil, geçmişte neler yaşadığını da anlamamızı sağlayacak devrim niteliğinde bir araç geliştirdi. Harvard Üniversitesi ve Broad Enstitüsü'nden Fei Chen ve ekibi tarafından geliştirilen ve sonuçları prestijli Science dergisinde yayımlanan çalışma, hücre biyolojisinde yeni bir dönem başlatıyor.
Hücreler nasıl çalışıyor?
Hücreler sürekli değişir ancak mevcut yöntemler (mikroskop veya RNA dizileme) genellikle sadece tek bir ana odaklanan anlık görüntüler sunar. 1980'lerde keşfedilen ancak işlevi hala tam olarak çözülemeyen, organelleri temel alındı.
Bilim insanları, bu yapıları mRNA moleküllerini tanıyacak ve içine hapsedecek şekilde yeniden tasarladı. Bir ilaç yardımıyla kayıt başlatılıyor ve durdurulabiliyor.
Bu moleküler günlükler, hücrenin ürettiği mRNA'ları en az bir hafta boyunca bozulmadan saklayabiliyor. Üstelik bu bilgiler, hücre bölündüğünde yavru hücrelerede miras kalıyor.
Kanser tedavisinde büyük umut
Araştırmanın en heyecan verici uygulama alanı kanser tedavisi. Bazı kanser hücreleri herhangi bir genetik mutasyonları olmamasına rağmen ilaç tedavisinden sağ çıkmayı başarıyor. TimeVaults sayesinde bilim insanları, bu hücrelerin tedaviye başlamadan önce hangi genleri aktif hale getirdiğini geriye dönük olarak görebiliyor.
Bu hafıza kayıtları, kanser hücrelerinin ilaçlardan nasıl kaçtığını gösteren gizli genetik rotaları deşifre etmemize olanak tanıyor.
Uzman görüşü: Erişilemeyen alanlar çözülecek
Zürih Federal Teknoloji Enstitüsü'nden (ETH) Randall Platt, bu gelişmeyi "Hücre içi olayların sürekli kaydedilmesi hedefinde dev bir adım" olarak tanımlıyor. Platt'a göre bu yöntem, biyolojinin şimdiye kadar erişilemeyen gizli yönlerini gözlemlememizi sağlayacak.
