Tıp dünyasında geniş yankı bulan ve 48 bin çocuk üzerinde gerçekleştirilen en kapsamlı meta-analiz sonuçlarına göre, etsiz beslenme biçimleri çocukların gelişimini olumsuz etkilemiyor. Bilimsel veriler; iyi kurgulanmış vejetaryen veya vegan diyetlerin, çocukların büyüme gereksinimlerini karşılayabileceğini ve normal bir gelişim sürecini destekleyebileceğini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, bu beslenme tarzını tercih eden çocukların kalp-damar sağlığı profillerinin, et tüketen akranlarına göre daha olumlu seyrettiği ve obezite riskinin daha düşük olduğu saptandı.
B12 ve mikro besin eksikliği en büyük risk
Bitki bazlı beslenmede uzmanların üzerinde en çok durduğu konu, plansız diyetlerin yol açabileceği mikronutrient eksiklikleri. B12 vitamininin sadece hayvansal kaynaklarda bulunması nedeniyle, vegan çocuklarda takviye kullanımı zorunlu bir ihtiyaç olarak nitelendiriliyor. B12 eksikliğinin çocuklarda dikkat dağınıklığı, motor becerilerde gerilik, kansızlık ve sinir sisteminde kalıcı hasarlara neden olabileceği vurgulanıyor. Ayrıca bitkisel kaynaklı demirin emiliminin düşük olması sebebiyle, bu besinlerin C vitamini ile birlikte tüketilerek emiliminin artırılması öneriliyor.
Uzmanlardan "takviye ve takip" uyarısı
Konuyla ilgili görüş veren pediatristler, vegan veya vejetaryen çocukların diyetlerinin mutlaka bir beslenme uzmanı tarafından izlenmesi gerektiğini belirtiyor. Bitki bazlı sütlerin çoğunlukla kalsiyum açısından yetersiz kaldığına dikkat çeken uzmanlar, kemik gelişimi ve beyin sağlığı için kalsiyum, D vitamini ve iyot dengesinin korunmasının hayati önem taşıdığını ifade ediyor. Ebeveynlerin bakliyat, tahıl, kuruyemiş ve yeşil yapraklı sebzelerdeki protein ve mineral değerleri hakkında derinlemesine bilgi sahibi olmasının, gelişim geriliklerini önlemede kilit rol oynadığı aktarılıyor.
Sağlıklı bir gelişim için kritik takviyeler
Araştırmalar, vegan büyütülen çocuklarda özellikle şu takviyelerin doktor kontrolünde programa dahil edilmesini öneriyor:
-
B12 Vitamini: Sinir sistemi ve kan hücresi üretimi için elzemdir.
-
D Vitamini ve Kalsiyum: Kemik yoğunluğu ve boy uzaması için gereklidir.
-
Omega-3 (DHA/EPA): Beyin gelişimi ve bilişsel fonksiyonları desteklemek için alg yağı gibi bitkisel kaynaklar tercih edilmelidir.
-
Demir ve Çinko: Büyüme hızı ve bağışıklık sistemi için düzenli olarak takip edilmelidir.