NASA, insanlı Ay görevlerine dönüş hedefi doğrultusunda yürüttüğü Artemis Programı kapsamında önemli bir eşiğe geldi. Aralık 2022’de Artemis I misyonunun başarıyla tamamlanmasının ardından, programın ikinci aşaması olan Artemis II için geri sayım başladı. Artemis I kapsamında Orion uzay aracı Ay yörüngesinde insansız bir tur atarak Dünya’ya dönmüştü.
Başlangıçta mart ayında gerçekleştirilmesi planlanan insanlı uçuş, sıvı hidrojen sızıntısı ve çeşitli teknik aksaklıklar nedeniyle ertelendi. Daha sonra yaşanan ek teknik sorunlar sebebiyle görev takvimi nisan ayına kaydırıldı. Yaklaşık 10 gün sürecek Artemis II görevinin, yerel saatle 18.24’te fırlatılması planlanıyor.
Dört kişilik mürettebat görevde
Görevde dört astronot yer alıyor. Ekibin komutanlığını Reid Wiseman üstlenirken, pilot koltuğunda Victor Glover bulunuyor. Görev uzmanları olarak Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı adına Jeremy Hansen görev yapacak.
Görev kapsamında kullanılacak Orion kapsülü ve Space Launch System, 20 Mart’ta ABD’nin Kennedy Uzay Merkezi’ndeki fırlatma rampasına taşındı. Bu görev, Orion uzay aracının ilk insanlı uçuşu olması açısından da büyük önem taşıyor.
Apollo’dan sonra ilk insanlı Ay yolculuğu olacak
İnsanlığın Ay’a son inişi Apollo 17 ile 1972 yılında gerçekleşmişti. Artemis II görevi, bu tarihten sonra gerçekleştirilecek ilk insanlı Ay yolculuğu olarak öne çıkıyor. Ancak bu görevde astronotlar Ay yüzeyine iniş yapmayacak; bunun yerine Ay yörüngesinde kapsamlı incelemeler gerçekleştirecek.
Görev sırasında astronotlar, Ay’ın şimdiye kadar insan gözüyle doğrudan gözlemlenmemiş bölgelerini inceleme fırsatı bulacak. Uzay aracı, Ay’ın etrafında tam bir tur atacak şekilde manevra yapacak ve tüm pencereler Ay’a dönük olacak biçimde konumlandırılacak. Böylece Ay yüzeyinin tamamı detaylı biçimde gözlemlenebilecek.
NASA bilim insanlarından Kelsey Young, Artemis II ile elde edilecek gözlemlerin, Apollo görevlerinden farklı olarak Ay hakkında yeni sorulara yanıt verebileceğini belirtti. Young’a göre astronotlar, Ay’ı neredeyse “kol mesafesinde bir basketbol topu” büyüklüğünde görecek.
Görev kapsamında astronotlar yalnızca fotoğraf çekmekle kalmayacak; gördüklerini çizimlerle kayıt altına alacak, sesli notlar tutacak ve bilimsel gözlemler gerçekleştirecek. Bu süreçte Dünya’daki bilim insanlarıyla koordineli çalışmalar yürütülecek. Elde edilen veriler, ileride gerçekleştirilecek insanlı uzay görevlerine ışık tutacak.
Görev, canlı olarak izlenebilecek
Artemis II görevi, uzay kapsülüne yerleştirilen kameralar aracılığıyla canlı olarak takip edilebilecek. Ancak Ay’ın, uzay aracı ile Dünya arasına girmesi sırasında yaklaşık 50 dakika sürecek bir iletişim kesintisi yaşanacak. Yetkililer, bu durumun tamamen normal olduğunu ve sonrasında bağlantının yeniden sağlanacağını belirtiyor.
Artemis II, Ay’a inişin hedeflendiği Artemis III için önemli bir hazırlık aşaması olarak görülüyor. Bu görevde elde edilecek veriler, gelecekte iniş yapılabilecek bölgelerin belirlenmesine katkı sağlayacak.
Nihai hedef: Mars
NASA’nın uzun vadeli planları yalnızca Ay ile sınırlı değil. Bilim insanları, Artemis görevlerinin nihai amacının insanları Mars yüzeyine ulaştırmak olduğunu vurguluyor. Artemis III görevinin ise 2028 yılına kadar gerçekleştirilmesi hedefleniyor.
Artemis II ile birlikte insanlık, yarım yüzyıl sonra yeniden derin uzaya insan göndermeye hazırlanırken, bu görev hem Ay keşifleri hem de gelecekteki Mars yolculukları için kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
