Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP) verilerine göre, her yıl 3 milyondan fazla çocuk açlıkla bağlantılı nedenlerle hayatını kay,bediyor. Dünya genelinde 43 milyon çocuk aşırı açlıkla mücadele ediyor ve 5 yaş altı çocuk ölümlerinin yaklaşık yüzde 45’i açlık ve yetersiz beslenmeden kaynaklanıyor. Küresel “Gıda Krizleri Raporu”na göre, 2024’te 53 ülke ve bölgede 295 milyondan fazla insan akut açlığın çeşitli seviyeleriyle karşı karşıya kaldı; bu sayı, 2023’e kıyasla 13,7 milyon kişi artış gösterdi.
1,4 milyon ‘kıtlıkla’ mücadele ediyor
Dünya genelinde ortalama 1,4 milyon kişi ise akut gıda güvensizliğinin en ağır seviyesi olan “kıtlık”la mücadele ediyor. Kıtlıkla mücadele eden bölgelerin başında 640 bin 600 kişi ile Gazze gelirken, Gazze’yi 637 bin 200 kişi ile Sudan, 83 bin 500 kişi ile Güney Sudan, 41 bin 200 kişi ile Yemen, 8 bin 400 kişi ile Haiti ve 2 bin 600 kişi ile Mali takip ediyor. Bunun yanı sıra, dünya üzerinde 30 milyonu aşkın kişi 4. seviye akut gıda kriziyle mücadele ediyor. Bu grupların en yoğun olduğu ülkeler arasında Sudan, Yemen, Demokratik Kongo Cumhuriyeti, Afganistan, Myanmar, Güney Sudan, Haiti, Pakistan, Nijerya ve Filistin’in Gazze bölgesi yer alıyor.
Dünyada üretilen gıdanın üçte biri israf ediliyor
Dünya genelinde insanlar açlıkla mücadele ederken, her yıl üretilen gıdanın yaklaşık üçte biri yani 1,3 milyar ton gıda kayboluyor veya israf ediliyor. Bu durum, küresel açlık sorununu daha da ağırlaştırıyor ve çevresel kaynakların verimsiz kullanımına yol açıyor. Bu yıl dördüncüsü kutlanacak 30 Mart Uluslararası Sıfır Atık Günü’nün teması da “gıda atığı” olarak belirlendi. Birleşmiş Milletler Habitat Programı (UN-Habitat) ve Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), hükümetler, işletmeler, bireyler, sivil toplum kuruluşları, akademi, yerel topluluklar, kadınlar ve gençleri ulusal, bölgesel ve yerel düzeyde sıfır atık girişimlerine katılmaya çağırıyor.
En çok gıda israf eden ülke: Çin
Gıda israfının en çok yaşandığı ülkelerin başında Çin geliyor. 2024 verilerine göre, Çin’de yıllık toplam gıda israfı 108 milyon tonu aşıyor ve kişi başına yaklaşık 76 kilogram gıda israf ediliyor. Hindistan’da ise yıllık toplam gıda israfı 78 milyon tonu geçerken, kişi başına düşen miktar yaklaşık 54 kilogram olarak hesaplandı. Pakistan’da yıllık yaklaşık 31 milyon ton gıda israf ediliyor ve kişi başına düşen miktar 122 kilogram ile Çin ve Hindistan’ın kişi başı israfının toplamına yaklaşıyor.
Nijerya’da 2024’te 24,8 milyon ton gıda israf edilirken, kişi başına yaklaşık 106 kilogram düşüyor. Ülkedeki gıda israfının başlıca nedenleri yetersiz depolama olanakları, verimsiz nakliye ve sınırlı pazar erişimi olup, hasadın büyük bir kısmının tüketiciye ulaşmadan bozulmasına yol açıyor. ABD’de yıllık toplam gıda israfı 24 milyon tonu aşıyor ve kişi başına yaklaşık 71 kilogram düşüyor. Brezilya’da yıllık toplam gıda israfı 20 milyon tonu geçiyor ve kişi başına yaklaşık 95 kilogram düşüyor. Ülkede gıda israfının çoğu hasat, depolama ve taşıma süreçlerinden kaynaklanıyor.
İsrafının temel nedeni: Yetersiz depolama, tedarik zincirleri ve tüketici alışkanlıkları
Mısır’da yıllık toplam gıda israfı 18 milyon tonu aşıyor ve kişi başına düşen miktar yaklaşık 155 kilogram ile dünya çapında en yüksek seviyelerden birine ulaşmış durumda. Endonezya’da yıllık toplam gıda israfı yaklaşık 15 milyon ton ve kişi başına düşen miktar yaklaşık 52 kilogram. Ülkede israfın temel nedenleri verimsiz tedarik zincirleri, yetersiz depolama uygulamaları ve evde hatalı gıda yönetimi olarak öne çıkıyor.
Bangladeş’te yıllık toplam gıda israfı 14 milyon tonu biraz aşıyor ve kişi başına yaklaşık 82 kilogram düşüyor. Ülkede israfın başlıca nedenleri, geleneksel tarım yöntemleri, soğuk hava depolarının yetersizliği ve ürünlerin yoğun şehir pazarlarına taşınması sırasında bozulması olarak gösteriliyor. Meksika’da ise yıllık toplam gıda israfı yaklaşık 13,4 milyon ton seviyesinde ve kişi başına düşen miktar 102 kilogram. Buradaki temel sebepler, verimsiz dağıtım ağları, tedarik zincirindeki kayıplar ve tüketicilerin yenebilir durumda olan gıdaları atması olarak öne çıkıyor.
