Bazı çocuklar matematikte zorlanıyor. Bilim insanları ise, matematiği bazı çocuklar için daha zor kılan özel düşünme süreçlerini ve beyin bölgelerini belirlemeye başladı.
Yeni bir çalışmada edinilen bulgular, basit matematik problemleri verildiğinde matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların, tipik matematik becerilerine sahip çocuklara kıyasla, cevap verirken daha az temkinli davrandığını ve hata yaptıklarında yavaşlamadıklarını ortaya koydu. Ancak araştırmacılar, sayıların rakamlar yerine noktalarla temsil edildiği problemlerde, bu farkların kaybolduğunu bildirdi.
Rakamlar yerine noktaları kullanın
Sayı sembollerinin bazı çocuklar için zorluk oluşturabileceği fikri yeni değil. Belçika’daki KU Leuven Üniversitesi’nde eğitimsel nörobilimci olan ve çalışmaya katılmayan Bert De Smedt, “Çocuklar için gerçekten mücadele edilen şey sembolik işlemle ilgili.” dedi. Ancak matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların problemleri ele alış biçimindeki ince farklılıklar -örneğin, temkinli cevap vermemeleri ve hata yaptıklarında yavaşlamamaları- sayı sembolleriyle yaşadıkları zorlukların anlaşılmasına katkı sağlıyor.
Yeni çalışmada araştırmacılar, ikinci ve üçüncü sınıf öğrencilerine 1’den 9’a kadar iki sayı gösterip hangi sayının daha büyük olduğunu seçmeleri için birkaç saniye verdiler. Araştırmacılar, çocukların soruları cevaplama sürelerini kaydetti ve beyin aktivitelerini MRI tarayıcısı ile gözlemledi. Araştırmacılar, çocukların deney sırasında performans ve davranışlarına ilişkin verileri, çocukların deney boyunca ne kadar dikkatli cevap verdiği ve hatalardan sonra davranışlarını nasıl değiştirdiği gibi ince davranış kalıplarını ortaya çıkarmak için karmaşık bir matematiksel analizle incelediler. Ardından bu davranış kalıplarını beyin aktiviteleriyle karşılaştırdılar.
Stanford Üniversitesi’nde araştırmayı yürütürken, California’daki San José State Üniversitesi’nde kognitif nörobilimci olarak görev yapan Hyesang Chang, “Biz bu görevde performansa özellikle odaklanmadık, iki çocuk grubunun bu göreve yaklaşım biçimlerini incelemek istedik.” dedi.
Hata yaptıklarında yavaşlamıyorlar
MRI verilerinden Chang ve ekibi, matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların cevap verirken temkinli davranmamalarının, sayıların işlenmesi ile dikkat, dürtü kontrolü ve değişen durumlara uyum sağlama ile ilişkili orta frontal girus adlı beyin bölgesinde düşük aktivite ile bağlantılı olduğunu buldu. Öte yandan, hata yaptıktan sonra yavaşlamamaları, hata tespiti ve performansın izlenmesinden sorumlu ön singulat korteks bölgesindeki düşük aktivite ile ilişkili bulundu.
Ancak çocuklara sayılar yerine noktalarla benzer problemler verildiğinde, bu farklar ortadan kalktı. Matematik öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar, belirtilen iki beyin bölgesinde, bu güçlüğe sahip olmayan çocuklarla aynı aktivite düzeyini gösterdi. Chang, bunun keşif niteliğinde bir analiz olduğunu ve bu beyin bölgelerindeki aktivite ile çocukların matematik becerileri arasında doğrudan bir nedensellik gösteremeyeceğini belirtiyor.
Arsalidou: “Bilgiyi işleyen beyin bölgesi kritik önemde”
Araştırmanın ortaya koyduğu beyin bölgelerinin belirlenmesi, matematik becerilerindeki farkları açıklamanın tek bir matematik veya sayı bölgesi bulmaktan daha karmaşık olduğunu gösteriyor. Toronto’daki York Üniversitesi’nde gelişimsel kognitif nörobilimci Marie Arsalidou, çalışmaya katılmadı ancak, “Artık anlıyoruz ki bu süreçte birçok beyin bölgesi rol oynuyor. Bilgiyi işleyen ve hataları tespit eden beyin bölgeleri kritik gibi görünüyor.” dedi.
Chang, yeni çalışmanın sunduğu bir başka içgörüyü ise şöyle açıkladı: “Matematikte zorluk yaşayabilecek öğrencileri ayıran gizli mekanizmalar var.” Gelecekteki müdahalelerin, çocuklara problemleri çözme biçimleri hakkında düşünmeyi öğretmeyi ve hatta farklı problem çözme stratejilerini öğretmeyi içerebileceğini belirtti.
