Adana'nın Kozan ilçesinde yaz mevsiminin sonlarına doğru geleneksel bir ritüel yeniden hayat buluyor. Kavurucu güneşin altında, apartmanların damları ve avluları, kış sofralarının vazgeçilmezi olan salçalık biberlerle kırmızıya büründü. Bölge halkı için sadece bir gıda hazırlığı değil, aynı zamanda köklü bir kültürün yaşatılması anlamına gelen bu süreç, sabahın erken saatlerinde başlayıp gün boyu devam eden hummalı bir çalışmayı beraberinde getiriyor. Komşuların bir araya gelerek oluşturduğu imece grupları, biberleri tek tek temizleyip çekerek kışlık hazırlıklarını tamamlamanın telaşını yaşıyor.
Türküler eşliğinde süren zahmetli mesai
Biberlerin temizlenmesi, çekilmesi ve ardından kurutulması aşamaları, oldukça emek isteyen bir süreci kapsıyor. Yüzlerce kilogram biberin işlendiği bu zorlu mesaide, yorgunluğu unutturan ise yine geleneksel ezgiler oluyor. Kadınlar, türküler söyleyerek ve sohbet ederek saatler süren biber temizleme işlemini eğlenceli bir sosyal aktiviteye dönüştürüyor. Adana'nın meşhur sıcağına rağmen, yardımlaşma ruhu sayesinde işler daha hızlı ilerliyor. Temizlenen ve makinelerden geçirilerek püre haline getirilen biberler, asansörler yardımıyla damlara taşınarak özel kurutma alanlarına seriliyor. Burada günlerce güneş altında bekletilen ve düzenli olarak karıştırılan biberler, kıvamını alarak doğal salçaya dönüşüyor.
Hem mutfak ekonomisi hem de dayanışma
Bu geleneksel üretim süreci, aile bütçesine de önemli bir katkı sağlıyor. Celil Alkış, ailesi ve komşularıyla birlikte yaklaşık 800 kilogram biberi işleyerek hem kendi kışlık ihtiyaçlarını karşıladıklarını hem de satış yaparak ekonomiye destek olduklarını belirtiyor. Çalışmanın zahmetli olduğunu ancak ortaya çıkan ürünün kalitesinin buna değdiğini ifade eden Alkış, sürecin her aşamasının büyük bir titizlikle yürütüldüğünü vurguluyor. Fındık Alkış ise sekiz saati bulan biber temizleme mesaisinde komşuluk dayanışmasının önemine dikkat çekerek, imece usulü çalışmanın iş yükünü hafiflettiğini dile getiriyor.
Kendi salçasını üreten ailelerin hedefi
Ev ekonomisine katkı sunan bir diğer isim olan Mürvet Bozdoğan ise bu yıl 210 kilogram biberden yaklaşık 35 kilogram salça elde etmeyi hedeflediklerini paylaşıyor. Piyasada 400 ile 450 TL arasında değişen fiyatlarla satılan salçayı evde üretmenin hem daha sağlıklı hem de daha ekonomik olduğunu belirten Bozdoğan, ihtiyaç fazlası ürünleri satarak aile bütçesine ek gelir sağladıklarını ifade ediyor. Adana'nın Kozan ilçesinde her yıl tekrarlanan bu salça mesaisi, modern yaşamın hızına inat, geleneksel yöntemlerin ve toplumsal dayanışmanın ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Güneşin altında kızaran damlar, kış boyunca sofralara taşınacak olan emeğin ve lezzetin habercisi olmaya devam ediyor.
