Türkiye'nin yer fıstığı üretiminde merkez üssü konumunda bulunan Adana'da, Kozan ilçesindeki 20 bin dekar alanda gerçekleştirilen hasat süreci, üreticiler için büyük bir hayal kırıklığına dönüştü. Toprak altından çıkarılan ürünlerin kurutulması ve eleme işlemlerinin ardından fabrikalara gönderilmeye hazır hale getirilmesi için yoğun bir emek harcayan çiftçiler, bu yılki rekoltenin yüksek olmasına rağmen ekonomik bir çıkmazın içine girdi. Tarlalarda traktör ve kepçeler yardımıyla yürütülen hummalı çalışmalarda, tonlarca fıstığın toz bulutları arasında temizlenmesi büyük bir özveriyle sürdürülüyor. Ancak bu yoğun çaba, piyasadaki belirsizlik nedeniyle karşılıksız kalma riskiyle karşı karşıya bulunuyor.
Fiyatlar bir haftada çakıldı
Hasat döneminin başında kilogram fiyatı 100 ile 110 lira arasında değişen yer fıstığı, kısa süre öncesine kadar 85 lira seviyelerinde alıcı bulabiliyordu. Ancak son günlerde yaşanan gelişmeler, üreticinin yüzünü güldürmedi. Çiftçiler, Osmaniye merkezli tüccarların piyasadan çekildiğini ve alım yapmayı durdurduğunu öne sürüyor. Bu durumun doğrudan bir sonucu olarak, ürünün kilogram fiyatı 60 ile 70 lira bandına kadar geriledi. Üreticiler, maliyetlerin altında kalan bu fiyatların kendilerini ciddi bir zarara uğrattığını ifade ediyor.
Tüccarların tavrı üreticiyi zorluyor
Konuyla ilgili yaşadıkları mağduriyeti dile getiren çiftçi Adil Eker, tüccarların fiyatları baskılamak amacıyla bilinçli bir strateji izlediğini iddia etti. Eker, telefonla ulaştıkları tüccarların alım yapmadıklarını belirterek fiyatları aşağı çekmeye çalıştıklarını vurguladı. Eker, "Hasat dönemine 90-110 lira gibi umut verici rakamlarla başlamıştık. Ancak bir hafta içerisinde fiyatlar 60-70 liraya kadar düştü. Bu rakamlar artık üretim maliyetlerimizi karşılamaktan çok uzak. Osmaniye'deki tüccarların alımı durdurması, piyasada ciddi bir tıkanıklığa neden oldu" şeklinde konuştu.
Rekolte yüksek ama kazanç düşük
Bu yılki iklim ve toprak koşullarının verim açısından oldukça elverişli geçtiğini belirten üreticiler, rekoltenin beklentileri karşıladığını ancak pazarın bu bereketi desteklemediğini belirtiyor. Adil Eker, kendi arazisinden örnek vererek, 50 dönümlük bir alandan yaklaşık 20 ton civarında ürün aldıklarını ve bu yılki verimin oldukça tatmin edici olduğunu ifade etti. Buna rağmen, elde edilen ürünün değerinde satılamaması, çiftçinin emeğinin karşılığını alamamasına ve gelecek sezon için endişelenmesine yol açıyor. Üreticiler, yetkililerden piyasadaki bu tıkanıklığın giderilmesi ve fiyatların istikrara kavuşması için destek bekliyor.
