İstanbul'da meydana gelen ve şehir genelinde büyük hasara yol açan sel felaketi, Türkiye'nin kentleşme politikalarını bir kez daha tartışmaya açtı. Afetlere karşı dirençli şehirler inşa etmenin sadece binaları güçlendirmekten ibaret olmadığını savunan Doğu Akdeniz İnşaat Müteahhit Birlikleri Federasyonu (DAİMFED) Genel Başkan Vekili ve İstanbul Şube Başkanı Tarkan Tüzmen, çarpıcı uyarılarda bulundu. Tüzmen, afet kaynaklı kayıpların yalnızca binaların fiziksel dayanıklılığı üzerinden okunmasının büyük bir hata olduğunu belirterek, yer seçimi, zemin özellikleri ve bütüncül şehir planlamasının hayati önem taşıdığını ifade etti.
Yapı güvenliği temel kazılmadan önce başlar
Yapı güvenliğinin sadece beton kalitesi, demir donatı veya inşaat denetiminden ibaret olmadığını vurgulayan Tarkan Tüzmen, sürecin inşaat başlamadan çok önce bilimsel verilerle şekillenmesi gerektiğini belirtti. Yanlış yer seçimi, yetersiz zemin araştırması ve etkisiz denetimin bir araya gelmesiyle doğal risklerin büyük felaketlere dönüştüğünü ifade eden Tüzmen, zemin etütlerinin ruhsat almak için formalite icabı hazırlanan belgeler olmaktan çıkarılması gerektiğini söyledi. Araştırma sonuçlarının projelere tam yansıtılması ve sahada sıkı şekilde denetlenmesi gerektiğinin altını çizen Tüzmen, mühendislik disiplininin her türlü zemin şartında güvenli çözümler üretebileceğini ancak bunun her arazinin yapılaşmaya uygun olduğu anlamına gelmediğini hatırlattı.
Sel riskine karşı bütüncül havza planlaması şart
Dere yatakları ve doğal su akış güzergahlarındaki hatalı yapılaşma kararlarının tüm çevreyi tehdit ettiğini belirten Tüzmen, dere yataklarının daraltılması, yetersiz köprü ve menfezler ile hatalı dolguların taşkın riskini katladığını ifade etti. Sel güvenliğinin yalnızca inşaat parseli sınırlarında değerlendirilemeyeceğini kaydeden Tüzmen, suyun toplandığı üst havzaların, arazi eğiminin, betonlaşmanın yüzey akışına etkisinin ve suyun izlediği doğal rotanın bütüncül bir yaklaşımla incelenmesi gerektiğini söyledi. Bazı kritik bölgelerde yapılaşmanın sınırlandırılması veya alanın tamamen açık bırakılmasının en doğru yaklaşım olduğunu belirten Tüzmen, taşkın alanlarının park, su tutma alanı veya yeşil koridor olarak korunmasının hem ekonomik hem de toplumsal açıdan büyük değer taşıdığını vurguladı.
Rant ve yüksek getiri düşüncesi bilimin önüne geçmemeli
İnşaat sektöründe ekonomik kazancın kamu yararının ve bilimsel verilerin önüne geçmemesi gerektiğini belirten Tarkan Tüzmen, sektör temsilcilerine ve yerel yönetimlere önemli bir çağrıda bulundu. Bazı alanlarda özel temel sistemleri gerekse de, bazı bölgelerin yapılaşmaya tamamen kapatılmasının bir zorunluluk olduğunu ifade eden Tüzmen, her arazinin her yoğunlukta ve her kullanım amacıyla yapılaşmaya uygun olmadığını yineledi. Şehirlerin geleceğini planlarken rant odaklı değil, afet dirençli ve doğayla uyumlu bir vizyonun benimsenmesi gerektiğini belirten Tüzmen, aksi takdirde yaşanan felaketlerin tekrarlanmasının kaçınılmaz olduğunu sözlerine ekledi. Doğru yapılaşma kararlarının, sadece bugünü değil, gelecek nesillerin yaşam güvenliğini de koruma altına alacağını belirten Tüzmen, bilimsel verilerin ışığında hareket etmenin tek çıkış yolu olduğunu ifade etti.
