Türkiye'nin yumurta üretim kapasitesinde yaklaşık yüzde 25'lik devasa bir paya sahip olan Afyonkarahisar, Avrupa standartlarındaki tesisleriyle dünya piyasalarında söz sahibi olmaya devam ediyor. Ancak kentteki üreticiler, küresel tedarik zincirindeki hassas dengelerin farkında olarak gözlerini Tahıl Koridoru'na çevirmiş durumda. Geçtiğimiz yıl olduğu gibi bu yıl da hammadde akışının kesintisiz sürmesi, sektörün maliyetlerini yönetebilmesi ve ihracat hedeflerine ulaşabilmesi açısından hayati bir önem taşıyor. Üreticiler, dışa bağımlı oldukları soya, arpa ve buğday gibi temel girdilerin temininde yaşanabilecek herhangi bir aksaklığın, üretim maliyetlerini doğrudan etkileyeceğinden endişe ediyor.
Arz fazlası ve ihracat beklentisi
Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Yumurtacılar Meslek Komitesi Üyesi Mehmet Kumartaşlı, sektörün mevcut durumunu değerlendirirken, kuş gribi vakalarının ardından yaşanan kapasite artışlarının piyasada bir arz fazlası oluşturduğuna dikkat çekti. Ülke genelindeki bu durumun bazı bölgeleri olumlu, bazılarını ise olumsuz etkilediğini belirten Kumartaşlı, sektörün bu darboğazı aşmak için ihracat kanallarına odaklandığını ifade etti. İhracatın, iç piyasadaki arz fazlasını dengelemek için en önemli çıkış kapısı olduğunu vurgulayan sektör temsilcileri, dış pazarlardaki rekabet güçlerini korumak için hammadde fiyatlarının makul seviyelerde kalmasını bekliyor.
Hammadde tedarikinde devlet desteği kritik
Sektörün en büyük maliyet kalemlerinden birini hammadde tedarikinin oluşturduğunu belirten Kumartaşlı, özellikle soya fasulyesi, arpa ve buğday gibi ürünlerde dışa bağımlılığın devam ettiğini hatırlattı. Tahıl Koridoru'ndaki olumlu gelişmelerin sektörü rahatlatacağına olan inancını dile getiren Kumartaşlı, devlet büyüklerinin desteğinin bu süreçte belirleyici olacağını belirtti. Ayrıca Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından sağlanan süspansiyonlu mısır desteğinin üreticiler için adeta bir can suyu olduğunu ifade eden sektör temsilcileri, bu desteklerin devamlılığının üretim sürekliliği için vazgeçilmez olduğunu vurguluyor.
Gübre yönetimi ve enerji maliyetleri
Yumurta üretiminin yanı sıra gübre yönetimi ve enerji maliyetleri de sektörün gündemindeki diğer önemli başlıklar arasında yer alıyor. Atık olarak görülen gübrenin tarımsal alanda verimli bir şekilde kullanılabilmesi için biyogaz tesislerinin önemine değinen Kumartaşlı, bu tesislerin Yenilenebilir Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamındaki durumuna dikkat çekti. Elektrik alım fiyatlarındaki düşüşün, YEKDEM desteği alamayan firmaları zor durumda bıraktığını ve kapasite düşürmelerine ya da kapanmalarına yol açtığını belirten Kumartaşlı, bu durumun gübre yönetimi konusunda yeni bir açık yarattığını ifade etti. Sektör, bu enerji ve atık yönetimi sorunlarının çözümü için de yeni destek mekanizmalarının hayata geçirilmesini bekliyor.
