Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yürütülen arkeolojik çalışmalar, sadece bölgenin değil, Anadolu'nun milyonlarca yıl öncesine uzanan doğal tarihine dair şaşırtıcı bir gerçeği gün yüzüne çıkardı. Külhöyük kazı alanında bulunan ve 66 milyon yıl öncesine ait olduğu tespit edilen Gastropoda türü bir deniz canlısı fosili, bölgenin bir zamanlar Tetis Denizi'nin kıyısı olduğunu kanıtlıyor. Orta Anadolu'nun bugün sahip olduğu karasal yapının aksine, çok uzak geçmişte devasa bir su kütlesinin etkisi altında kaldığını gösteren bu bulgu, bilim dünyasında büyük bir heyecan yarattı.
Denizden gelen kadim bir misafir
Yaklaşık 250 milyon yıl önce oluşmaya başlayan ve geniş bir coğrafyayı etkisi altına alan Tetis Denizi'nin son evrelerine ait olduğu düşünülen bu fosil, karından ayaklı bir salyangoza ait. Ancak keşfi asıl ilginç kılan detay, fosilin bulunduğu jeolojik katman değil, arkeolojik yerleşim alanı. 5 bin yıllık bir geçmişe sahip olan Hatti ve Hitit kenti Külhöyük'te ortaya çıkarılan bu kalıntı, milyonlarca yıllık bir doğal oluşumun, çok daha sonraki dönemlerde yaşamış insanlar tarafından nasıl keşfedildiğini ve neden yerleşim alanına getirildiğini sorgulatıyor. Uzmanlar, bu fosilin antik dönem sakinleri tarafından bir obje olarak toplanmış ve yerleşime taşınmış olabileceği ihtimali üzerinde duruyor.
Arkeolojik kazılarda yeni bir dönem
2021 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı Kararlı Kazı statüsünde sürdürülen çalışmalar, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ankara Üniversitesi iş birliğiyle Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin başkanlığında devam ediyor. Külhöyük, daha önce de 4 bin yıllık Hitit kabında bulunan Sevgi Çiçeği tohumları gibi önemli bulgularla gündeme gelmişti. Şimdi ise bu deniz fosili, bölgenin hem kültürel hem de doğal tarihini birleştiren bir köprü görevi görüyor. Bakan Mehmet Nuri Ersoy da sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Külhöyük'ün sadece bir yerleşim yeri değil, aynı zamanda Ankara'nın milyonlarca yıl öncesine ışık tutan bir zaman kapsülü olduğunu vurguladı.
Tarihin derinliklerinde gizemli bir yolculuk
Külhöyük sakinlerinin bu fosili bir süs eşyası, bir tılsım ya da sadece merak uyandıran bir doğa parçası olarak görüp görmedikleri henüz netlik kazanmadı. Ancak binlerce yıl önce yaşamış insanların, milyonlarca yıllık bir deniz canlısını kendi yaşam alanlarına taşıyarak saklamış olmaları, arkeolojik açıdan oldukça sıra dışı bir durum olarak değerlendiriliyor. Bu keşif, sadece fosilin kendisini değil, aynı zamanda antik dönem insanının doğaya ve geçmişe olan bakış açısını da yeniden incelemeyi gerektiriyor. Kazı ekibi, bölgedeki çalışmalarını derinleştirerek, bu tür bulguların yerleşim alanındaki yayılımını ve kullanım amaçlarını daha detaylı analiz etmeyi hedefliyor. Ankara'nın bozkırında, toprağın derinliklerinden çıkan bu deniz canlısı, geçmişin izlerini bugüne taşımaya devam ediyor.
