Ankara’nın hafızası Cebeci Asri Mezarlığı, Cumhuriyet’in ilk yıllarında kentin hızla büyümesiyle ortaya çıkan defin ihtiyacını karşılamak için kuruldu. Dönemin şehir planlama anlayışıyla inşa edilen bu mezarlık, içinde Türkiye’nin başka hiçbir yerinde bulunmayan, mimari açıdan şaşırtıcı bir detayı da barındırıyor.
Krematoryumdan kemik deposuna
1930'lu yıllarda Avrupa’daki uygulamalardan esinlenerek mezarlık projesine bir krematoryum binası eklendi. Ancak İslam inancında cenaze yakma geleneği yer almadığı için tesis kurulduğu günden itibaren amacına uygun şekilde hiç kullanılmadı. Yapı, zamanla mezarlıktan çıkarılan veya kimsesiz kalan cenazelere ait kemiklerin muhafaza edildiği bir "kemiklik" yani Ossuarium alanına dönüştürüldü.
Tasarımın ardındaki ilginç rivayetler
Mezarlığın mimari kurgusuyla ilgili anlatılanlar ise oldukça dikkat çekici. Bazı kaynaklar, mezarlığın tepeden bakıldığında bir "fil ayağı" formunda tasarlandığını iddia ediyor. Filin ölüsüne yas tutan ve kemiklerini arayan tek canlı olması sebebiyle seçildiği söylenen bu tasarımın, mezarların kıble yönüyle uyumsuz olmasına neden olduğu da konuşulanlar arasında. Bugün ise bu yapı, tarihi bir miras olarak sahipsiz kemiklere ev sahipliği yapmaya devam ediyor.
