Türkiye İstatistik Kurumu tarafından paylaşılan güncel veriler, ülkedeki araştırma ve geliştirme faaliyetlerine verilen devlet desteğinin boyutunu gözler önüne serdi. 2025 yılına ait dolaylı Ar-Ge teşviklerini mercek altına alan kurum, bir önceki yıla kıyasla yüzde 59,5 oranında ciddi bir artış yaşandığını duyurdu. Bu kapsamda, 2024 yılında 105 milyar 977 milyon TL seviyesinde olan toplam vergi teşviki, 2025 yılı itibarıyla 169 milyar 33 milyon TL seviyesine yükseldi. Söz konusu destek mekanizması, teknoloji odaklı üretim yapan girişimlerin finansal yükünü hafifleterek inovasyon süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.
Desteklerin dağılımında stopaj başı çekiyor
Ekonomik faaliyetlerin desteklenmesi amacıyla sunulan bu teşviklerin en büyük dilimini 86 milyar 105 milyon TL ile gelir vergisi stopaj desteği oluşturdu. Bu kalem, toplam teşviklerin yüzde 50,9'una tekabül ederek girişimciler için en kritik destek unsuru haline geldi. Stopaj desteğini, 81 milyar 63 milyon TL tutarındaki kurumlar vergisi desteği takip etti. Geriye kalan pay ise gelir vergisi ve 141 milyon TL'lik katma değer vergisi (KDV) desteği ile tamamlandı. Kurumlar vergisi, gelir vergisi ve KDV desteklerinin toplam payı ise yüzde 49,1 olarak kayıtlara geçti.
Teknoloji merkezleri ve imalat sanayinin ağırlığı
Ar-Ge teşviklerinden faydalanan toplam 11 bin 835 girişim, faaliyet alanlarına göre incelendiğinde bilgi ve iletişim sektörünün baskınlığı dikkat çekiyor. Sadece bilgi ve iletişim alanında 6 bin 98 girişim teşviklerden yararlanırken, imalat sanayinde 2 bin 421, mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetlerde ise bin 627 girişim yer aldı. Özellikle 4691 sayılı Kanun kapsamında sağlanan 43 milyar 227 milyon TL'lik desteğin yüzde 71,2'si bilgi ve iletişim sektörüne aktarıldı. Öte yandan, 5746 sayılı Kanun çerçevesinde verilen 39 milyar 561 milyon TL'lik desteğin ise yüzde 72,9'u imalat sanayindeki girişimlere yönlendirildi. Teknoloji Geliştirme Bölgeleri (TGB) ise bu ekosistemin kalbi konumunda; zira destek alan her dört girişimden üçü bu bölgelerde faaliyet gösteriyor.
KOBİ'ler teşviklerin merkezinde yer alıyor
Teşviklerden yararlanan 11 bin 835 girişimin yüzde 89,5'ini küçük ve orta büyüklükteki işletmeler (KOBİ) oluşturuyor. Sayısal olarak KOBİ'lerin ağırlığı çok yüksek olsa da, teşvik tutarlarının dağılımında büyük ölçekli işletmelerin payı dikkat çekici. Büyük ölçekli girişimler, toplam dolaylı Ar-Ge teşviklerinin yüzde 61,8'inden yararlanırken, KOBİ'lerin bu pastadan aldığı pay yüzde 38,2 seviyesinde kaldı. KOBİ'lere sağlanan 64 milyar 596 milyon TL'lik toplam desteğin ise yüzde 61,1'i orta ölçekli, yüzde 32,1'i küçük ölçekli ve yüzde 6,8'i mikro ölçekli işletmelere dağıtıldı. Bu veriler, devletin hem büyük ölçekli sanayi hamlelerini hem de küçük girişimlerin inovasyon kapasitesini eş zamanlı olarak desteklediğini kanıtlıyor.
