Balkan coğrafyasının en kıymetli kültürel miraslarından biri olarak kabul edilen ve Karadağlı Müslümanların asırlar boyunca savaşlara, göçlere ve her türlü zorluğa rağmen büyük bir sadakatle koruduğu Taşlıcalı Hüseyin Paşa Camii Mushaf-ı Şerifi, Türkiye’nin yürüttüğü titiz bir çalışma ile yeniden gün yüzüne çıkarıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, bu tarihi eserin restorasyon ve tıpkıbasım sürecinin başarıyla tamamlandığını duyurarak, kültürel mirasın korunması adına atılan bu önemli adımı kamuoyuyla paylaştı.
Tarihin derinliklerinden gelen eşsiz bir miras
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı (TÜYEK) bünyesindeki uzmanlar tarafından yapılan incelemeler sonucunda, eserin 14. yüzyıla ait bir Memluk mushafı olduğu tespit edildi. Balkanlardaki İslam hat sanatı ve kitap yazım geleneğinin en nadide örneklerinden biri olarak gösterilen bu eser, 16. yüzyılın ikinci yarısında Taşlıcalı Hüseyin Paşa tarafından kendi adını taşıyan camiye vakfedilmişti. Balkan tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınan uzman Machiel Kiel tarafından da bölgedeki en estetik ve tarihi değeri yüksek eserlerden biri olarak nitelendirilen Mushaf, yüzyıllar boyunca bölge halkının inanç ve kültür dünyasının merkezinde yer aldı.
Titiz restorasyon ve dijitalleşme süreci
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın özel talimatları ve Karadağ İslam Birliği’nin talebiyle başlatılan süreç, TÜYEK’in uzman kadrosu tarafından yürütüldü. Eser, Yazma Mushaflar Dairesi Başkanlığı tarafından dijitalleştirilerek baskıya hazır hale getirildi. Restorasyon aşamasında eserin özgün dokusunun korunmasına büyük özen gösterilirken, tıpkıbasım süreci İstanbul Valiliği’nin koordinasyonunda gerçekleştirildi. Bu çalışma, sadece bir kitabın fiziksel olarak yenilenmesi değil, aynı zamanda ortak kültürel hafızanın geleceğe aktarılması adına atılmış stratejik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Yeniden Karadağ’a yolculuk
Projenin tamamlanmasının ardından hazırlanan ilk nüsha, Cumhurbaşkanı Erdoğan’a takdim edildi. Eserin geri kalan nüshaları ise Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) aracılığıyla, Karadağ İslam Birliği’nin organize edeceği bir programla asıl vatanı olan Karadağ’a ulaştırılacak. Bakan Ersoy, bu süreçte emeği geçen TÜYEK Yazma Mushaflar Dairesi Başkanlığı İlim Heyeti Başkanı Mehmet Emin Maşalı, Hattat Mehmet Özçay, Diyanet İşleri Başkan Yardımcısı Osman Şahin ve baskı maliyetlerini üstlenen İstanbul Valisi Davut Gül’e teşekkürlerini iletti. Ayrıca süreci yakından takip eden AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Zafer Sırakaya’nın katkılarına da vurgu yapan Ersoy, Taşlıcalı Hüseyin Paşa’yı ve bu emaneti nesilden nesle aktaran tüm geçmiş kuşakları rahmetle andığını belirtti.
