Türkiye'de dijital turizm pazarında faaliyet gösteren uluslararası devler için artık yeni bir dönem başlıyor. TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu, yabancı dijital konaklama platformlarının faaliyetlerini kökten değiştirecek olan kanun teklifini kabul etti. Booking, Expedia ve Airbnb gibi küresel ölçekteki platformları doğrudan etkileyecek olan bu düzenleme, Türkiye'deki turizm ekosistemini daha şeffaf, denetlenebilir ve tüketici odaklı bir yapıya kavuşturmayı amaçlıyor. Yasalaşma sürecinin ardından 1 Ocak 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi planlanan bu düzenleme, dijital platformların Türkiye'deki varlığını artık sıkı bir hukuki zemine oturtuyor.
Dijital platformlara mali ve hukuki sorumluluk
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, yapılan düzenlemenin temel amacının kayıtlı işletmeleri korumak ve haksız rekabeti ortadan kaldırmak olduğunu vurguladı. Yeni kurallara göre, Türkiye'de hizmet sunan yabancı platformlar artık Kültür ve Turizm Bakanlığı'ndan iki yıl süreli izin belgesi almak zorunda kalacak. Bu belgenin bedeli 5 milyon lira olarak belirlenirken, tutarın her yıl yeniden değerleme oranında artırılacağı ifade edildi. Platformların faaliyet gösterebilmesi için Türkiye'de bir temsilci ataması, dijital hizmet vergisi mükellefiyetini yerine getirmesi ve Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi'ne kayıt olması şart koşuluyor. Ayrıca, platformların Türkiye'den elde ettikleri gelir üzerinden turizm payı ödemeleri de zorunlu hale getiriliyor.
Tüketici hakları ve Türk mahkemelerinin yetkisi
Düzenlemenin en dikkat çekici yanlarından biri, tüketici haklarına getirilen yasal güvencelerdir. Platformlar üzerinden gerçekleştirilen rezervasyonlarda yaşanabilecek uyuşmazlıklarda artık münhasıran Türk hukukunun uygulanması ve Türk mahkemelerinin yetkili olması kararlaştırıldı. Bu adım, vatandaşların satın aldıkları hizmetle ilgili hak arama süreçlerini çok daha erişilebilir ve hukuki açıdan sağlam bir zemine taşıyor. Bakan Yardımcısı Alpaslan, platformların hangi hizmeti hangi şartlarla sunabileceğinin de netleştirildiğini belirtti. Buna göre, platformlar doğrudan sadece turizm belgeli tesisler, turizm amaçlı kiralama izinli konutlar ve uçak bileti satışı yapabilecek. Seyahat acentalığı kapsamındaki diğer hizmetler ve araç kiralama işlemleri ise Türkiye'de yetkilendirilmiş yerel işletmeler üzerinden yürütülecek.
Komisyon sınırları ve denetim mekanizması
Sektördeki mali dengeleri korumak adına yurt içinden yurt içine yapılan satışlarda platformların alacağı komisyon oranına yüzde 17'lik bir üst sınır getiriliyor. Bu sayede hizmet sağlayıcıların üzerindeki mali yükün dengelenmesi hedefleniyor. Ayrıca, konaklama hizmetine ilişkin KDV ve stopaj beyan etme yükümlülüğü, hizmeti sunan otellere bırakılıyor. Kurallara uymayan veya izin belgesi almayan platformlar için idari para cezalarından erişim engeline kadar uzanan yaptırımlar uygulanacak. Mevcut durumda Türkiye'de faaliyet gösteren platformların, kanun yürürlüğe girdikten sonra üç ay içinde izin başvurularını tamamlamaları gerekecek. Bakanlık, dijital turizm hizmetlerini izin, kayıt ve denetim esasına dayandırarak, hem tüketicinin hem de sektörün kurallı bir şekilde büyümesini sağlamayı hedefliyor.
