Ekonomik İş Birliği ve Kalkınma Teşkilatı (OECD) tarafından 91 ülkenin katılımıyla gerçekleştirilen PISA 2025 araştırmasının sonuçları, eğitim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Küresel ölçekte birçok ülkenin puan kaybettiği ve eğitim performansında düşüş yaşadığı bir dönemde Türkiye, sergilediği performansla dikkatleri üzerine çekti. Türkiye Aydın Gençler Eğitim Vakfı Başkanı Mirkan Aydın, elde edilen sonuçların sadece bir başarı değil, aynı zamanda uzun vadeli bir eğitim vizyonunun somut bir yansıması olduğunu vurguladı. Aydın, Türkiye'nin fen bilimleri, okuma becerileri ve matematik alanlarının tamamında belirgin bir gelişim kaydederek küresel eğilimin aksine yükseliş gösterdiğini belirtti.
Küresel Düşüşe Rağmen Kesintisiz Yükseliş
PISA 2022 ile 2025 yılları arasındaki veriler karşılaştırıldığında, dünya genelinde ve OECD ülkelerinde fen bilimleri, okuma ve matematik alanlarında genel bir gerileme gözlemlenirken Türkiye'nin bu tablodan olumlu yönde ayrıştığı görülüyor. Fen bilimlerinde puanını 18 artırarak 494 seviyesine taşıyan Türkiye, 482 olan OECD ortalamasını geride bıraktı. Okuma becerilerinde 16 puanlık artışla 472 puana ulaşan ülke, matematikte ise 9 puanlık bir yükselişle 462 puana çıkarak OECD ortalamasını yakaladı. Özellikle 2015-2025 yılları arasındaki on yıllık süreçte üç temel alanda da kesintisiz artış sağlayan tek OECD ülkesi olması, Türkiye'nin başarısının geçici bir ivmeden ziyade istikrarlı bir gelişime dayandığını kanıtlıyor. Katılımcı ülke sayısı 81'den 91'e çıkmasına rağmen Türkiye, uluslararası sıralamadaki yerini her alanda daha yukarılara taşımayı başardı.
Başarı Piramidinde Eş Zamanlı İyileşme
Elde edilen verilerin en dikkat çekici yanlarından biri, başarının sadece ortalama puanlarla sınırlı kalmayıp, başarı piramidinin hem tabanında hem de üst basamaklarında eş zamanlı bir iyileşme göstermesi oldu. Temel yeterlik düzeyine ulaşan öğrenci oranlarında fen bilimleri ve okuma becerilerinde OECD ortalamalarının üzerine çıkıldı. Daha da önemlisi, karmaşık problemleri analiz edebilen üst düzey öğrenci oranında fen bilimlerinde yüzde 7,4'e ulaşılarak OECD ortalaması olan yüzde 7,2 geride bırakıldı. Türkiye, temel yeterlik düzeyinin altında kalan öğrenci oranını azaltırken aynı zamanda üst düzey performans gösteren öğrenci sayısını da artırabilen nadir ülkelerden biri olarak öne çıktı. Bu durum, eğitim sistemindeki gelişimin niteliğini ve kapsayıcılığını ortaya koyan en önemli göstergelerden biri olarak kabul ediliyor.
Sosyoekonomik Engellerin Etkisi Azalıyor
Eğitimde fırsat eşitliği konusuna da değinen Mirkan Aydın, sosyoekonomik şartların öğrenci başarısı üzerindeki etkisinin Türkiye'de OECD ortalamasının altında kaldığına dikkat çekti. Fen bilimleri alanında hem dezavantajlı hem de avantajlı öğrencilerin puanlarını aynı anda artıran tek OECD ülkesi olan Türkiye, akademik dirençli öğrenci oranlarıyla da dikkat çekiyor. Ayrıca, öğrencilerin geleceğin dünyasına hazırlanması noktasında çevre bilimi gibi alanlarda OECD ortalamasının üzerine çıkılması ve gelişim odaklı zihniyete sahip öğrencilerin oranının yüzde 71,5'e ulaşması, eğitim sisteminin geleceği adına umut verici bir tablo çiziyor. Aydın, bu başarının öğretmenlerin özverisi ve altyapı yatırımlarının bir sonucu olduğunu belirterek, önümüzdeki dönemde matematik ve dijital beceriler alanında daha fazla odaklanılması gerektiğinin altını çizdi.
