Dünya genelinde kadın sağlığını tehdit eden en yaygın hastalıkların başında gelen meme kanseri, doğru stratejilerle yönetildiğinde tedavi başarısı oldukça yüksek bir tablo çiziyor. Acıbadem Bayındır Söğütözü ve Kavaklıdere Hastaneleri Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Ebru Menekşe, bu süreçte en güçlü silahın tarama programları olduğunu belirtiyor. Tarama yöntemlerinin temel amacı, henüz hiçbir fiziksel belirti vermeyen veya kişinin kendi kendine muayene ile fark edemeyeceği kadar küçük olan kanser odaklarını, hastalık henüz başlangıç evresindeyken tespit edebilmektir. Erken teşhis, sadece tedavi sürecini kolaylaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda hastanın yaşam kalitesini ve sağkalım oranlarını doğrudan etkileyen en önemli faktör olarak öne çıkıyor.
Genetik Miras ve Yaş Faktörü
Birçok kadın, aile geçmişinde meme kanseri vakası bulunmadığı için kendini güvende hissederek taramaları ihmal edebiliyor. Ancak Prof. Dr. Menekşe, aile öyküsünün olmamasının riski tamamen ortadan kaldırmadığını, aynı şekilde ailede kanser öyküsü bulunmasının da kişinin mutlaka kanser olacağı anlamına gelmediğini vurguluyor. Risk değerlendirmesi yapılırken kişinin yaşı, kişisel sağlık geçmişi ve genetik yapısının bir bütün olarak ele alınması gerekiyor. Özellikle ailede genç yaşta görülen meme kanserleri, birden fazla meme veya yumurtalık kanseri vakası ya da erkeklerde görülen meme kanseri gibi durumlar, genetik bir yatkınlığın habercisi olabilir. BRCA1, BRCA2, PALB2, TP53, PTEN, ATM ve CHEK2 gibi genlerde meydana gelen patojenik değişimler, meme kanseri riskini belirgin şekilde artırabilen faktörler arasında yer alıyor. Bu nedenle, 40 yaş üzerindeki her kadının yılda bir kez mamografi yaptırması, olası risklerin erken aşamada yönetilmesi için standart bir uygulama olarak kabul ediliyor.
Vücudunuzun Verdiği Sinyalleri Okuyun
Kanserle mücadelede farkındalık, vücutta meydana gelen en küçük değişimi bile ciddiye almaktan geçiyor. Memede yeni ortaya çıkan ve zamanla belirginleşen her kitle, mutlaka uzman bir hekim tarafından değerlendirilmelidir. Her kitle kanser anlamına gelmese de, bu tür bulguların ihmal edilmesi teşhisin gecikmesine neden olabilir. Meme şeklinde veya boyutunda meydana gelen asimetrik değişimler, ciltte oluşan kalınlaşma, portakal kabuğu görünümü, meme başında içe çekilme veya tek taraflı kanlı akıntı gibi belirtiler, vücudun yardım çağrısı olabilir. Koltuk altında yeni fark edilen şişlikler de aynı ciddiyetle ele alınmalı ve nasıl olsa geçer düşüncesiyle zaman kaybedilmemelidir.
Mamografi Hakkındaki Yanlış Bilinenler
Tarama yöntemleri arasında mamografi, küçük kalsifikasyonları ve doku içindeki erken dönem değişiklikleri saptamada en güvenilir araçlardan biri olmaya devam ediyor. Bazı kadınlar arasında dolaşan mamografinin tümörü dağıttığına dair iddiaların hiçbir bilimsel temeli bulunmuyor. Aksine, mamografi sırasında uygulanan hafif sıkıştırma, dokuların üst üste binmesini engelleyerek görüntü kalitesini artırıyor ve çok daha net bir tanı konulmasına olanak tanıyor. Ultrason ise mamografinin bir alternatifi değil, özellikle yoğun meme dokusuna sahip genç kadınlarda veya mamografide saptanan bir bulgunun detaylandırılmasında kullanılan tamamlayıcı bir yöntemdir. Mamografide kullanılan düşük doz radyasyonun riski, erken teşhisin sağlayacağı hayat kurtarıcı fayda ile kıyaslandığında oldukça düşük kalmaktadır. Erken tanı, meme kanserini yenmek için en güçlü ve en etkili yoldur.
