Ankara'nın Gölbaşı ilçesinde yer alan ve 5 bin yıllık köklü bir geçmişe ev sahipliği yapan Külhöyük'teki kazı çalışmaları, arkeoloji dünyasını şaşkına çeviren bir keşfe sahne oldu. Hatti ve Hitit dönemlerine ait izlerin peşinde sürdürülen kazı çalışmaları sırasında, toprak altından çıkan bir nesne, bölgenin sadece insanlık tarihine değil, milyonlarca yıl öncesine dayanan doğa tarihine de ışık tuttu. Kazı Başkanı Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin tarafından bulunan 66 milyon yıllık Gastropoda yani salyangoz fosili, bölgenin jeolojik geçmişine dair önemli bir kanıt olarak kayıtlara geçti.
Arkeolojik Katmanda Jeolojik Sürpriz
Kazı Başkanı Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin, 2021 yılından bu yana Ankara Üniversitesi ve Kültür ve Turizm Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen çalışmalarda, Hitit çağına ait bir yapının odalarını açığa çıkarmaya odaklandıklarını belirtti. Ancak bu rutin çalışma, beklenmedik bir buluntuyla bambaşka bir boyuta taşındı. Tekin, fosilin toprakta bir anda belirdiğini ifade ederek, arkeolojik bir katmanda bu kadar eski bir jeolojik buluntuyla karşılaşmanın kendisi için de büyük bir şaşkınlık yarattığını dile getirdi. Kozalak benzeri yapısıyla dikkat çeken fosil, bölgenin binlerce yıl önceki sakinleri tarafından bir hatıra veya süs eşyası olarak yerleşime taşınmış olabileceği ihtimalini de beraberinde getirdi.
Tetis Denizi'nin Ankara'daki İzleri
Bulunan fosilin, yaklaşık 30 milyon yıl öncesine kadar Orta Anadolu'yu kaplayan Tetis Denizi'nin son evrelerine ait bir canlıya ait olduğu düşünülüyor. Anadolu henüz kara parçası olarak şekillenmemişken, bu bölgenin devasa bir denizin kıyısı olduğunu hatırlatan uzmanlar, fosilin bu kadim deniz ekosisteminin bir parçası olduğunu vurguluyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy da konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede, bu nadir buluntunun Ankara'nın doğa tarihi açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Külhöyük'ün derinliklerinden gün yüzüne çıkan bu eser, bölgenin jeolojik evrimini anlamak adına kritik bir veri kaynağı olarak kabul ediliyor.
Müze Ziyaretçileriyle Buluşacak
Kazı çalışmalarının ekim ayı sonuna kadar devam edeceğini belirten Doç. Dr. Derya Yılmaz Tekin, sezon sonunda tüm envanter niteliğindeki eserlerin Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne teslim edileceğini açıkladı. Müze uzmanlarının yapacağı detaylı incelemelerin ardından, 66 milyon yıllık bu salyangoz fosilinin en kısa sürede halkın ziyaretine açılması planlanıyor. Ankara'nın tarihini 5 bin yılın ötesine, milyonlarca yıl öncesine taşıyan bu keşif, Külhöyük kazılarının gelecekte daha pek çok sürprize gebe olduğunun da bir işareti olarak görülüyor. Kazı ekibi, bölgenin hem arkeolojik hem de doğa tarihi açısından daha fazla gizemi barındırdığına inanarak çalışmalarını titizlikle sürdürüyor.
